maandag 15 juli 2019

Blauwe breedscheenjuffer

Bij vlagen doe ik nog wel eens aan Libellen, oude liefde roest niet, zegt men. Ik heb in m'n jeugdbondtijd met grote vlindernettten o.a. in de Peel tijdens een zomerkamp libellen gevangen. Nota bene, die werden gedood met azijnether en op een spanplank opgespannen. Het kon niet erger! In die tijd werd daar niet bij stil gestaan.
Ik vang ze nu nog wel eens met de camera: in het Vechtdal deze juffer. Ik kwam uit op een Blauwe Breedscheenjuffer. Zie kopfoto.  Met dank aan de veldgids Libellen van het KNNV.  De determinatiecomputer Obsidentify van Waarneming.nl gaf me gelijk. Het mannetje is vooral blauw. Bijna alle segmenten hebben op zijn minst een paar zwarte punten, soms strepen, de laatste segmenten wat meer zwart. Kenmerkend zijn de dubbele schoudernaadstreepen, de wit-blauwe poten met verbrede schenen. In Zuid-Nederland vrij algemeen, naar het noorden toe wat minder algemeen.

vrijdag 12 juli 2019

Opvallend dood.


                              Een baken langs de Vecht, in trek bij rustende Spreeuwen.

donderdag 11 juli 2019

Gestrekt.


Er is niks aan de hand met dit Konijn, gewoon moe van een nacht foerageren. Het lag gestrekt voor de caravan en liet zich niet weg jagen door een passant. Ik heb snel een foto genomen door de voor-ruit. Wat later vertrokken ze ( er was er nog één ) naar de bosjes  met hun hol. Tot morgenvroeg.

woensdag 10 juli 2019

Vistrappen.


Het waterbeheer is hier in het Sallandse, ik dacht dat het Twente was, fout dus, heel anders ingesteld als bij ons in de polder. Geen sloten en weteringen, recht toe recht aan, zodra het hier een rechte sloot is (zeldzaam), is het een gegraven kanaal om te ontwateren en vroeger om het veen af te voeren. Het meeste water stroomt naar zee door kronkelende en meanderende rivieren. Bij ons verblijf is dat de Vecht. De Overijsselse Vecht komt uit in het Zwarte Water bij Zwolle, en die in het Ketelmeer. De Vecht ontspringt in Münsterland en is 167 km. lang. 60 km. is op Nederlands grondgebied.
Vroeger was er veel scheepvaartverkeer, in 1908 werd de Vecht gekanaliseerd, maar daardoor werd de waterstand vaak te laag. In 1920 bouwde men 7 stuwen, waardoor men de waterstand beter beheersbaar maakte. Met het scheepvaartverkeer was het gedaan. Gegraven kanalen namen het vervoer te water over.
De laatste jaren worden ook hier de meanderende bochten in ere hersteld. In deze omgeving zie je overal oude takken van de Vecht. Door de stuwen konden de vissen niet meer stroomopwaarts komen en maakte men overal vistrappen. Deze op de foto  is in een oude meander. Sommige soorten vissen zijn gewoon om tegen de stroom in omhoog te springen om zo de barriere te nemen en stroomopwaarts te kunnen paaien. Denk aan de Zalm.
Er zijn verschillende soorten vistrappen kijk maar eens op de website  .

dinsdag 9 juli 2019

De E.................rups.


Over de rupsen is veel geschreven, ik heb me tot nog toe er niet mee bemoeid, ik ben er niet mee in aanraking gekomen, behalve dan dat onze jongste zoon, fanatiek fietser op een race-fiets, na een tocht over de Utrechtse Heuvelrug onder de rode plekken terugkwam, de hele groep fietsers trouwens. Ik had ze moeten waarschuwen,"het blijft toch je kind, hè?" zei ma Flodder.
Nu zitten we er midden in, in het Twentse. Overal eiken met een lintje, vanmorgen nog een witte overal die de boom in ging.
Hier op de camping ook meerdere bomen, we hebben een plekje uitgezocht met minder besmette bomen. Nog geen jeuk. Langs de weg een Eik met een klein nest.

zaterdag 6 juli 2019

Eeuwenoud nestmateriaal.


Bij een eerste aanblik heb je niet in de gaten dat dit, een sinds een paar dagen verlaten nest is van een Scholekster. Ik weet de plek op het Galgenland en heb het regelmatig gecontroleerd. Donderdagmiddag was het leeg en liepen er minstens twee jongen in de buurt. De ouders op afstand alarmerend.
Het ziet er niet uit. Dat hebben Scholeksters wel vaker, die blinken niet uit in nestbouw. Vaker in de plek die ze kiezen. Bovenin een rotte paal, bovenin een Knotwilg, middenin een paardenbak, enz. enz. voorbeelden zat. Maar dit nest heeft apart bouwmateriaal: een Scholekster frunnikt wat  strootjes of iets dergelijks bij elkaar en gaat eieren leggen. Dat iets dergelijks is hier wel heel bijzonder. Het echtpaar heeft nestmateriaal van een paar eeuwen oud bijeen gezocht. Ik heb in een vorig logje geschreven over het toedek dat hier bij het schrapen van de bodem letterlijk boven de grond en boven water is gekomen. Oud huisvuil, hoogstwaarschijnlijk uit Amsterdam. Daarin zitten ook altijd pijpekoppen en stukjes steel van de pijp. Die liggen overal. De Scholeksters weten het verschil niet met een strootje en gebruiken de stukjes steel. Lekker makkelijk, het rot niet maar zit niet zo prettig, lijkt me. Maar ik ben geen Scholekster.

Volgende week zitten we weer eens een paar meter boven NAP, een paar logjes produceren zal wel lukken.

Goed weekeinde.


vrijdag 5 juli 2019

Oeverzwaluwen aan de Bovendijk.


Vanochtend toen ik naar de opening van het wandelpad langs de Bijleveld fietste, deed ik een geweldige ontdekking: Bij de familie Heijkoop, boeren aan de Bovendijk tegen over het laatste arkenpark , ligt een grote modderhoop. Van tijd tot tijd wordt er aarde afgehaald voor toepassing in het veld. Er vlogen zwaluwen rond, Boerenzwaluwen, Huiszwaluwen maar ook tot mijn verbazing Oeverzwaluwen. Ik stopte en keek beter: er zaten gaten in de modderwand. Er zouden toch geen Oeverzwaluwen een kleine kolonie hebben gevormd? Ja dus, regelmatig dook een zwaluw een gat in. Een nestgat! Geen goede lens bij me, verdorie.
Op de terugweg weer even gekeken en kwam Heijkoop jr. even naar me toe. Hij wist van de kolonie. De vogels waren ongeveer twee weken bezig. Ik heb toegezegd uit te zoeken hoe lang de nestbouw en de broedduur is. Plus het verzorgen van de jongen. Pas daarna kunnen de Heijkoopjes  weer modder afgraven aan de voorkant. Met drie soorten zwaluwen op het erf hebben ze geweldige  mazzel. Dat komt nooit voor.

Ambtenarenproof


"Halen we wel de overkant", zie je de opvarenden denken. Reddingsmiddelen ontbreken, dus dat wordt zwemmen mocht de vierkante metalen pont zinken  in de Veldwetering tussen Wilnis en Kockengen. ( Dat rode ding rechts is het openingslint). De overtocht lukte, de pont kan makkelijk 4 ambtenaren dragen en is ambtenarenproof. Is hij ook hufterproof.? Ik kan me niet voorstellen dat hufters het hele eind door het weiland daar naar toe gaan. Bovendien ziet alles er heel solide uit.
Vanmiddag werd het nieuwe wandelpad langs de Bijleveld tussen de Gagelweg en de Geerkade geopend. Dat gebeurde door een groot rood lint , bevestigd op het pontje ( zie foto) los te trekken van het pontje. Vertegenwoordigers van Staatsbosbeheer, Gemeente De Ronde Venen, provincie Utrecht, Waternet, Agrarische Natuurvereniging "De Utrechtse Venen" en ????????( de ruim 20 aanwezigen hadden allemaal een ambtelijke uitstraling) toasten op het pontje en werden be"caterd" door Joost Samsom , boer en uitbater uit de buurt.  Zijn broodjes kip vond ik het lekkerst.
De Kleine Plevier zit nog te broeden.De Scholekster is uit.

donderdag 4 juli 2019

Juni-dip


De kop van een Atalanta. Zorg dat je het oog scherp hebt, leerde ik van fotograaf Maarten Koch toen ik de teksten bij een fotoboek van hem schreef en dat gold niet alleen vlinders. Hier is de kop scherp, de voorste vleugel is al onscherp, evenals de antenne naar deze kant. Het derde uitsteeksel is de roltong. Het geurzintuig zetelt in de twee antennes.
Ik vroeg me enkele dagen geleden af waar toch de vlinders waren op de Vlinderstruik. Op de website van de Vlinderstichting las ik oer de juni-dip. Weinig vlinders in juni door het voortplantingsritme. De voorjaarsvlinders hebben eitjes gelegd, hieruit komen de rupsen die zich vol vreten om te verpoppen, dat duurt ook weer een aantal dagen en dan eindelijk is daar  het imago: de vlinder. In de komende maand en augustus wordt het weer drukker. Klopt: vanmiddag een afgevlogen Distelvlinder maar ook een verse Gehakkelde Aurelia.

woensdag 3 juli 2019

Klein Pispotje


Akkerwinde, familie van de Haagwinde ( "Pispotje") . Zie je niet zo vaak als een klimplant, zoals het pispotje maar kan het wel. Ik zag veel Akkerwinde's langs het fietspad van Molenland, eveneens een gebied met vele soorten bloeiende planten zoals een Kaasjeskruid. Ook deze winde is linksdraaiend bij het omhoog klimmen. Bijvoorbeeld Hop is ook linksdraaiend. ( Hop kun je vinden niet alleen in Limburg maar ook in de Bosdijk, om de hoek).  Deze soort winde heeft meestal twee kleuren, Haagwinde is altijd wit. Haagwinde zou ik de tuinpest willen noemen, elke dag "oogst" ik de lange uitlopers vooral in onze voortuin. Er hoeft maar een klein stukje in de grond te blijven zitten of je kunt over een week weer.

dinsdag 2 juli 2019

Blunder


Ik had beter moeten kijken: vorige week maandag 24 juni, beweerde ik dat de plant op de foto een Vlasleeuwenbek was. Helemaal fout. Waardoor weet ik niet, misschien te gehaast met de determinatie. In ieder geval is het geen Vlasleeuwenbek maar een Grote Ratelaar. Een plant die in hetzelfde milieu groeit als bijvoorbeeld de Koekoeksbloem , ook op de foto. Ik ken ze van vroeger uit de blauwgraslanden in Friesland. Als ze uitgebloeid zijn kun je de zaden in de blazen bij het schudden horen. Als een mini-sambabal. Vandaar Ratelaar. Kale Jonker kun je ook op dit stuk Galgenland verwachten.
Oud-collega Riet, en IVN-collega, attendeerde mij erop. Met dank voor de correctie, zo houden we elkaar scherp.

Zwartkopmeeuw in het dorp.


Het geluk is met de @#$% zegt men wel eens. Toevallig had ik de camera(zonder telelens), in de fietstas gedaan naast de flessen die ik wegbracht. De flessen raakte ik snel kwijt en dus was er tijd om even een rondje door en bij het dorp te doen. Door onze  "interieurverzorgster" staat  op bepaalde dinsdagen het huis op zijn kop en ontloop ik aldus de drukte. Als ik dan thuis kom ruikt het hele huis weer naar M.
Op naar het fietspad langs de Kerkvaart, altijd goed voor wat soorten bloeiende planten. Bij het dierendriehoekje voor de tunnel lopen wat geiten en schapen, die regelmatig gevoerd worden door oppassende oma's en opa's met kleinkinderen. Dat weten niet alleen de geiten en schapen, ook de schooiers onder de vogels kennen de plekjes. Vandaar een groepje Kokmeeuwen en een Kleine Mantelmeeuw. Eén meeuw viel op, zwarte kop, rode snavel: een Zwartkopmeeuw, hier midden in het dorp! Die hoort ook al bij de schooiers. In de polder zie je ze vaker, als je er op let, maar hier? Ook een cultuurvolger. Meestal broeden er een paar op de eilandjes in de Grote Wije van de Botshol.
Op de foto is duidelijk het kleurverschil tussen  een Kokmeeuw en een Zwartkopmeeuw te zien.

maandag 1 juli 2019

Kropaar


Grassen. Prachtige bloemen. Hier de Kropaar.  Minder voedingsstoffen dan bijvoorbeeld Engels Raaigras. Waardplant voor veel vlindersoorten. Veel pollen. Dus veroorzaker hooikoorts.

vrijdag 28 juni 2019

Toch invasie Distelvlinders.


Vorige week vrijdag vermoedde ik een aanstaande influx ( invasie ) van Distelvlinders. Je kon je kont niet keren in het weiland of je zag een Distelvlinder en dat bleef de hele week zo. Erg gebleekt ( bekijk maar eens de vlinder in het logje van vorige week vrijdag) en gehavend. Wat wil je, helemaal uit Zuid-Europa hier naar toe gevlogen. Deze vlinders gaan eitjes leggen, of hebben pas gelegd en de volgende generatie zal over enige tijd, in de loop van augustus,  rondvliegen. vers en mooi, zie archieffoto.

Onze Vlinderstruik.

Hij bloeit!! De laatste dagen zijn alle bloemen gaan bloeien. Maar.....waar zijn de vlinders? Het resultaat van vandaag is een afgevlogen Atalanta, is ook een trekvlinder, en een afgevlogen Distelvlinder. Verder zitten er wat Koolwitjes in de tuin,  maar die laten de Vlinderstruik met rust.
Onder de parasol zat een Graswortelvlinder (zie foto onder) , met dank aan Obsidentify, de determinatie-computer van waarneming.nl, Zelf had ik die vlinder nooit in het vlinderboek gevonden. Ook nog twee Buxusmotten, op zich prachtige vlinders, maar een ramp voor de Buxus. Wij hebben er maar twee, maar we houden ze in de gaten.



Goed weekeinde.


donderdag 27 juni 2019

Natuurvriendelijke oever.

Natuurvriendelijke oevers heb je in soorten: hier een afgeschoven oever met een beschoeiing. Een geweldige plantengroei is er na een paar jaar al ontstaan. Foeragerende vogels hebben liever een wat meer open oever, zoals bij een perceel verderop. Hier de oever aan de ene kant van het oude plasdras. Ik bedenk me nu dat de beschoeiing waarschijnlijk en onoverkomelijke ( letterlijk) barriere is voor nog niet vliegvlugge jonge vogels. Misschien hier en daar een plankje waar tegen ze omhoog kunnen kruipen?
Overigens heeft Gijs, bij het maaien een paar dagen terug, geen enkele alarmerende vogel meer gehoord en gezien. De vlaggen hebben dus toch weer geholpen. Geeft een goed gevoel.
In de verte "Kamperen ij de boer".

woensdag 26 juni 2019

De visite van een Witte Waterlelie.


Het blijven beauty's, deze Witte Waterlelie's. Ik heb de indruk dat hun aantal tenminste in polder Demmerik weer wat toeneemt. In hoeverre de achteruitgang de laatste jaren op het conto geschreven kon worden van de Amerikaanse Rivierkreeftjes, die de sloten leegplunderen, weet ik niet, feit is dat ik die indruk heb. Daarbij viel  het aantal Gele Plompen  tegen. Oorzaak??
Minstens zo interessant is het aantal zwart gekleurde vliegjes in de bloem. Meerdere bloemen hadden deze vliegjes binnen in bij de meeldraden en stampers. Veel vliegende insecten bezoeken bloemen om nectar te drinken maar vaker gaat het om het stuifmeel. Schijnt meer voedingswaarde te hebben als nectar. Ik heb de foto vergroot en naar de determinatie-computer Obsidentify van waarneming.nl gestuurd en die kwam met een halmvlieg (grasvlieg) Thaumatomyia spec. Vliegjes die bij duizenden boven de wegen of sloten een plaag kunnen vormen. Ze lusten dus vooral het stuifmeel. Hun bezoek  zal ook ongetwijfeld een rol spelen bij de bestuiving. Ik kreeg geen duidelijkheid uit  de literatuur. Alleen de "good old" natuurcolumnist Henk van Halm, publicerend in Trouw, heeft in 2001 een keer over dit verschijnsel geschreven.



dinsdag 25 juni 2019

Groter.

Onze Toorts groeit maar door. Ik heb m'n kleinkinderen er even naast gezet , hij meet nu 1.66 meter. En dat vanuit een kiertje tussen de muur en een tegel.
Ben benieuwd of de tegel nog iets opgelicht is. Wortels en stengels hebben niet vermoede krachten op muren en wegdek.

Kikkers.

Gistermiddag een ijslijk gegil van mijn vrouw: ze was Vlijtige Liesjes in een pot water aan het geven toen vanuit het groen een Kikker in de gieter sprong. Grote schrik. Hoe komt een Kikker zo hoog? We merken dat wel vaker. Ik schudde vorige week een Kikker uit de Klimop. Hij  zat een meter hoog, maar  zal er wel naar toe gekropen zijn. Die in de Vlijtige Liesjes is gesprongen.
Onder de waterschaal voor de vogels zit een salamander. Donker, vochtig en niet al te warm.

maandag 24 juni 2019

Vlasleeuwenbek


Een vrolijk plaatje vanochtend in het Galgenland: Vlasleeuwenbek met een Koekoeksbloem en wat grassen. Je komt 'm niet zoveel meer tegen deze leeuwenbek. Een plant uit de Weegbree-familie (een weegbree-bloem ziet er toch heel anders uit?)  Maar ik ben geen florist.
Zandgrond, ruigten, wegbermen en puinhopen zijn uitstekende groeiplaatsen. Per plant worden wel 30.000 zaden gevormd. Vroeger bekend als laxeermiddel, uirine-afdrijvend en middel tegen zomersproeten ( ook al een ziekte?) en geelzucht.
Door de lange spore, bloemdeel waar nectar wordt gevormd, kunnen alleen hommels met een lange tong de nectar bereiken.
De naam komt door de jonge plantjes die erg op een vlasplantje zouden lijken. Waar wordt nog vlas verbouwd?
Vogelwaarnemingen: twee Visdiefjes, een Zwarte Stern, 15 Kokmeeuwen, een Kleine Mantelmeeuw,
een Purperreiger, een Blauwe reiger, 4 Lepelaars, een Kleine Plevier met jongen, het nest van een Kleine Plevier met drie eieren had er nu vier,  de Scholeksters broedden nog, twee Tureluren, twee Witgatjes, twee Groenpootruiters.

vrijdag 21 juni 2019

Influx Distelvlinder?


Gister kreeg ik een berichtje van Gijs: "Ik ga morgen 2 en 3 maaien". Dus heb ik gisteravond de vlaggen uit perceel 2 en 3 gehaald. De vlaggen hadden hun werk gedaan: nergens meer alarmerende vogels. Gelukkig, dat was de bedoeling. Vanuit perceel 4 kwamen nog zwak alarmerende Grutto's, die van perceel 3 dus. De Scholeksters en de Kieviten zaten elders. Ben  nieuwsgierig of er ondanks onze maatregelen toch nog jonge vogels zijn aangetroffen. Dat hoor ik nog wel.
Ik zag een Distelvlinder, zoals ook dinsdag twee in het Galgenland aan de Gagelweg. Alle drie zagen ze er erg afgevlogen uit. Geen wonder, het is een trekvlinder en ze komen helemaal uit Zuid-Europa en Noord-Afrika. Komt er een nieuwe influx ( masale intocht) ? Op de archieffoto van een afgevlogen Distelvinder op een Vlinderstruik. Verse Distelvlinders hebben een veel roodbruinere kleur.


Goed weekeinde.



donderdag 20 juni 2019

Heen en weer


Nogmaals het Galgenland, het nieuwe natuurontwikkelingsgebied langs de Bijleveld. Het Galgenland ( vroeger stond hier een afgestorven boom met slechts één tak) loopt van de Gagelweg tot aan de Veldwetering richting de Geerkade. Gister en eergister schreef ik over de vogels en over het toedek, vandaag wil ik wijzen op het pontje, dat als een geweldige verrassing aan het eind van het Galgenland ligt in de Veldwetering om naar de overkant te varen, teneinde daar de wandeling voort te zetten door het boerenland. Je komt uit bij de Dooijersluis aan de Geerkade en aan het begin van de
Veenkade, waar Joost Samsom en zijn vrouw de Grote Sniep ( een horeca-gelegenheid) exploiteren.
Zeer aan te bevelen.
Ik kreeg van Coby Visser, oud-secretaris van de vroegere Agrarische Natuur Vereniging "De Utrechtse Venen" enkele mailtjes met aanvullende informatie over de vele wandelroutes in de provincie Utrecht ( zie https://recreatiemiddennederland.nl/galerij-wandelroutes/ ) . Echter de wandelroute die ik hierboven beschrijf staat er nog niet bij. Misschien na de officiele opening op 5 juli.

woensdag 19 juni 2019

Nest Kleine Plevier.



Gister noemde ik al een broedgeval van de Kleine Plevier, vandaag het nestje op de foto. Ik was van plan vanochtend te proberen het pleviertje op het nest te fotograferen, vanonder een camouflagenet , helaas gooit het weer weer eens roet in het eten.
In de literatuur worden zand- en grindvlakten en schelpenbanken aangegeven als nestgebieden. Hier lijkt het op een schelpenbank, maar worden de schelpen vervangen door puin uit de toedek waar ik  het gister ook over had. Het puin is een paar eeuwen oud. Regelmatig broeden er ook Kleine Plevieren in het reservaat langs de Ter Aase Zuwe. Daar liggen de nesten gewoon op het pad, ook kleine steentjes.
Een Kleine Plevier heeft meestal een legsel van vier. De peervormige eitjes, zo groot als een groot merelei, worden door beide ouders bebroed gedurende 26 dagen. Als ze zijn uitgekomen gedragen de jongen zich als echte plevieren: bij onraad drukken ze zich onder een plant waar je ze nooit terugvindt.

dinsdag 18 juni 2019

Nieuw natuurontwikkelingsgebied langs de Bijleveld.


Op 11 maart 2019 liet ik dit bord ook al zien, vandaag ben ik eens het gebied in geweest. Het was eergister 15 juni en dan mag het. Het broedseizoen is dan voorbij, volgens de deskundigen. Wel, ik heb nog drie nesten gevonden, twee Scholeksters en het nest van de Kleine Plevier. (Gele oogring , zie foto beneden). Van het lange perceel, evenwijdig lopend aan de Bijleveld is het midden afgegraven zodat een permanent plasdras is ontstaan. Honderden Grauwe Ganzen gingen omhoog, door het lange gras in het eerste stuk had ik die niet gezien. Verder drie alarmerende paren Scholeksters, twee daarvan ivm hun nest. Ook de Kleine Plevieren alarmeerden en eindelijk vond ik het nestje: drie prachtige kleine eitjes.
Verder een paar Tureluren, een stel Kieviten, waarvan enkele alarmeerden, foeragerende Zwarte  Sterns, zingende Rietgorzen Houtduiven en Holenduiven en wat poetsende Grutto's. Naar het midden toe werd het plasdras dieper, hier had men de bovenlaag afgeschraapt. Hier zijn de zijkanten van het perceel mee verhoogd. maar wat opviel in de enigszins schuine laag was de ontstellende hoevelheid puin. Ik vermoed dat dit ook toedek is geweest: de scheepjes met turf voor Amsterdam kwamen gevuld met afval terug. Dit vuil werd op de weilanen gegooid om de verzakkingen te compenseren. Toedek noemde men dit. Allemaal oude kapotte ouderwetse baksteentjes, stukken van kruiken en kannen, oude pijpekoppen, enz. Wat een rotzooi. Overal kwamen gelukkig de pioniersplantjes al omhoog, zodat over enkele seizoen de rommel niet meer is te zien.
Op Internet is nog steeds niks te vinden over dit project bij Kockengen. Wel over projecten elders, maar wij wonen hier.







                                                     

maandag 17 juni 2019

Vlaggen en jongen.

Gijs is gaan maaien en heeft het gras om in te kuilen vandaag plat gekregen. Voor mij was perceel 1 van belang: hierop zaten geen jongen meer en kan, als het gras weg gehaald is, dienen om de jongen van perceel 2 op te vangen.
De laatste dagen waren steeds een Scholeksterpaar, een Kievit en een Grutto-paar op 2 en 3 aan het alarmeren. Deze percelen moeten ook gemaaid worden, maar daar wordt hooi van gemaakt en daartoe moet het gras 5 dagen droogte hebben. A.s. woensdag regent het waarschijnlijk zodat de maaidatum is verzet. Toch heb ik vlaggen (vuilniszakken) gezet, zie foto van het vroegere plasdras ( perceel 2), door het geritsel van de vlaggen nemen de oudervogels de jongen mee naar naastliggende percelen waar geen geritsel is en niet gemaaid wordt. De jongen kunnen goed zwemmen en gaan zonder moeite naar de overkant. Ik hoop dat de jongen van perceel 2 naar 1 gaan en die van perceel 3 naar 4. We hebben deze vlaggenparade  wel vaker moeten gebruiken om jongen te redden van de maaibalk. Zie o.a. logje 4 juni 2015.

 
                                          Polder Demmerik met een Hollandse lucht.

vrijdag 14 juni 2019

Phymatocera arterrima


Onze Salomonszegel is weer in het stadium van aftakeling gekomen. Bloeiend een prachtplant met de witte bloemetjes aan de onderkant van de bladeren en de stengel, maar zodra de eitjes van de Phymatocera arterrima uitkomen en veranderen in rupsjes ( eigenlijk schijnrupsjes) is het gedaan met de fraaie verschijning. In een mum van tijd worden de bladeren opgevreten tot op de nerf door de lichtblauwe rupsen met vooraan drie paar zwarte poten en de rest schijnvoetjes. Van de serie ei, rups, pop en imago is deze rups het bekendst en het meest zichtbaar.
Zodra de rupsen volgevreten zijn, laten ze zich vallen en verpoppen zich in de grond. Tot volgend jaar. Pas dan komen de poppen uit en geven de inhoud,  een in dit geval klein zwart  wespje , terug aan de planten. Dan begint de cyclus van de Salomonszegelbladwesp opnieuw.


Goed weekeinde.

donderdag 13 juni 2019

De crèche op stap.


Enkele vogelsoorten kennen het verschijnsel crèche: meerdere jongen worden in een groep verzameld en staan onder "toezicht" van één of een paar volwassen vogels. Zodoende hebben de andere oudervogels bijvoorbeeld meer tijd "voor zichzelf" ( het zijn net mensen) en kunnen ongestoord voedselzoeken. Bergeenden met crèche (regelmatig te zien in de Waverhoek), Eidereenden wat verder weg en Pinguïns een heel eind weg, zijn voorbeelden van vogels met kinderdagverblijven.
Op de foto van vanochtend , genomen op de Botsholse Dijk, loopt èèn volwassen Grauwe Gans toezicht te houden op wel 24 jongen, niet allemaal zichtbaar. De oudervogel deed geen enkele poging ook te foerageren, misschien vertrouwde hij/zij die vreemde man daar achter het hek niet.De jongen werden in ieder geval niet gestoord en graasden rustig verder.
Verderop een andere crèche maar die jonkies mochten uitrusten.

woensdag 12 juni 2019

Opnieuw: Gierzwaluwen.

Dit plaatje drukte ik vorig jaar af op 9 juli. Ik dacht dat het de aankondiging van een nieuwe nestelplaats was. Dolblij was ik, een ingang bij de buren zichtbaar vanuit onze tuin!
Helaas, al gauw kreeg ik reactie van Ad van Uchelen dat het de traditionele verkenning van  een eventuele nestelplaats was. Driejarige vogels of vogels waarvan het broedsel mislukt was zochten een nieuwe mogelijkheid om volgend jaar ( 2019 dus ) te broeden.
We zijn zo ongeveer een maand weggeweest en hebben niet kunnen meemaken of de verwachting van vorig jaar ook is uitgekomen. Wat me wel opvalt is dat er constant Gierzwaluwen rond vliegen boven de wijk en vaak ook langs de punt van het dak op de foto. Ik heb nog geen zwaluw naar binnen zien vliegen. Of zouden ze ergens anders zitten?
De kolonie in Ad z'n huis doet het weer goed, als vanouds, kijk maar eens op zijn website  .

Hierbij de kopfoto van de afgelopen week:


dinsdag 11 juni 2019

Vogelkersstippelmot.


Mijn poppen zijn uit! ( zie ook logje vorige week donderdag.) Gisterochtend zaten er 12 micro-vlindertjes in de afgesloten bloemvaas, die door het stukje laken waarmee de vaas was afgesloten, het folie veroorzaakte beslagen glas,  moesten blijven zitten, zodat ik ze kon zien en tellen en uiteraard fotograferen. Of ze het zagen weet ik niet, maar toen ik het doek had weggehaald kropen ze naar buiten. Vanaf de rand ( zie foto) vlogen ze, het was meer fladderen,  de wijde wereld in en doken  de eerste struik in die ze tegenkwamen, een Liguster. Via Obsidentify, de determinatie-computer van waarneming.nl, kreeg ik de naam door van de Vogelkersstippelmot. De vorige keer was het de Wilgenstippelmot, maar aangezien dit nest in de Vogelkers, Vuilboom, zat neem ik aan dat het  de Vogelkersstippelmot was. Een micro-vlinder die niet in het Nachtvlinderboek staat, dat zijn de macro's.
Ik herinnerde me uit mijn beginnende loopbaan het project  "Koolwitjes in de klas"  van de Vlinderstichting, is nu nog te bestellen, waarbij je poppen van Koolwitjes kreeg  en die dan na verloop van tijd uitkwamen. Was voor veel leerlingen een openbaring.

vrijdag 7 juni 2019

Eindelijk in bloei, onze Verbascum

Als je het logje van 3 oktober 2918 opzoekt dan zie je een schamele toorts. Al jaren doet deze plant op deze plek, tussen tegel en muur, een poging om voor nageslacht te zorgen, maar tot nu toe is dat niet gelukt. Tekort aan voedingsstoffen misschien? Ik denk dat dit het 5e groei-jaar wordt, normaal is het een tweejarige winterharde plant. Ik ben blij voor de Verbascum dat het gaat lukken , de bloei. En hopelijk zaadvorming.
Hij kan tot twee meter hoog worden, de ene tuindeur is dit jaar zeker geblokkeerd. De Latijnse wetenschappelijke naam Verbascum is een verbastering van "barbascum", een barba is een baard in het Latijn, dit wijst op de dichte wollige, harige bladeren.
Op naar de bloei!




Goed weekeinde.




donderdag 6 juni 2019

Wilgenspinselmot


Onze Vuilboom is elk jaar zeer in trek bij Bladluizen, hij zit dan vol met de zuigende beestjes. Dat is  te zien: verlepte bladeren. Dit jaar valt het aantal erg mee, wat er aan de hand is met de luizen weet ik niet, maar onder een enkel blad zitten wat lijkjes. Ook de Jasmijn heeft geen luis, hij bloeit zowaar. Gebeurt eigenlijk nooit. De enige struik die aangetast is, is de kultivar Kamperfoelie. Dit is nog nooit gebeurd.  Alle bloemen aangetast, bladeren hebben moeite om te groeien. Ik heb 'm dan ook rigoreus gesnoeid, want de planten eronder hadden last van de honingdauw.
Wat wel in de Vuilboom was te zien, zij het gelukkig in beperkte mate, waren de nesten van een spinselmot. De boom zal het wel overleven, je ziet soms bomen die helemaal zijn ingekapseld met de nestspinsels.
Ik heb enkele bladeren rond zo'n nest opengeklapt ( zie foto) en we zien een spinsel met daarin de witte poppen van de mot. Er hangt ook nog een dode rups bij die geen geluk heeft gehad. De zwarte korreltjes zijn de poepjes van de rupsen. Ik heb de tak afgebroken en in een afgesloten vaas in een bekertje water gezet.( zie foto onderaan) Ik probeer de vlinders eruit te krijgen. De determinatiecomputer van waarneming.nl geeft , niet geheel zeker, aan dat het om de Wilgenspinselmot gaat. Ik ben benieuwd.


woensdag 5 juni 2019

Koekoeksspog


Koekoeksspog, schuim, spuug,  namen die we wel kennen van de verse klodders spuug op meerdere plantensoorten. Hier, in polder Demmerik, op Brandnetels. Het wordt gemaakt door de larve van de Schuimcicade. Larve zie foto beneden. Dit beestje maakt een schuimnest van vocht dat via de anus wordt uitgescheiden , vocht dat de larve uit een waardplant gezogen heeft, en, na de voedingsstoffen eruit gehaald te hebben, wordt er een schuimnest van gemaakt door ook lucht via de anus uit te blazen. ( Insecten hebben geen longen als ademhalingsorgaan maar een buisvormig stelsel - tracheeën genoemd- met lucht).
Dit schuimnest dient als bescherming tegen predatoren, straling en uitdroging. Als het schuim wegspoelt door een regenbui maakt de larve een nieuwe klodder schuim.
De larven verblijven 1 tot 3 maanden in het schuimnest en verpoppen zich dan tot het imago. Een volwassen schuimcicade heeft niks met schuim, het is een bruin klein insect dat enorm kan springen.


dinsdag 4 juni 2019

Laatste Scholekster en laatste Kievit gevonden.


Gelukt!
Een paar ochtenden ben ik bezig geweest met de Scholekster en de Kievit, die alarmerend rondvlogen op perceel 2, het drooggevallen plasdras. In het midden is de plantengroei behalve de Zuringen, nog niet zo hoog en vormt een prachtig foerageergebied voor juveniele vogels.
Zaterdagochtend het hele gebied afgezocht, alleen maar alarmerende vogels. Geen jongen en /of geen nesten. Ik moest het weten i.v.m. het komende maaien.
Vanochtend nieuwe poging. Rustig het weiland in gelopen. Geen geluiden maken, geconcentreerd kijken waar eventueel een vogel omhoog komt. Geen Scholeksters!? Hoe kan dat? Plotseling, vlak voor me, een Kievit omhoog. Van het nest. Verborgen tussen de Zuringen, van een meter hoog, een broed eieren. Mijn veronderstelling van broeden klopte, voor jongen te weinig alarm.
Plotseling ook de Scholeksters, die kwamen uit de oever, van waaruit ze mij nu pas in de gaten hadden. Veel misbaar, allebei. Toch jongen? Ik ging door. Ik heb vaker een Scholeksternest meegemaakt dat verborgen tussen de hoge planten zat. Even verder, een lege dop! Van een Scholekster. Bloedvaten op de binnenkant, dat betekent dat er een jong is uitgekomen. Een poepje onderin. Een paar meter verder weer een dop, dan moet het nest toch hier in de buurt liggen en zitten er twee jongen verborgen tussen de planten. Ook een poepje, bij Grutto's nooit gezien, ik zal er eens op letten. Vaak loopt er een paadje naar het nest door de planten. Ik zocht er naar en vond het. Het ging een groot bos Zuringen in en daar lag een ei in een verfomfaaid, uitgewoond nest. Ei was nog warm en er zet een gaatje in de zijkant. Het derde jong was op komst. Toch nog een Scholeksternest. (zie foto). We hebben een goed jaar gedraaid. 15 nesten, die bijna allemaal in de buurt van het plasdras lagen!13 broedsels uitgekomen. 2 Tureluurnesten onbekend, maar gezien het alarmeren zeker één nest uit.


Veel vogels brengen de doppen, nadat er een jong is uitgekomen, uit de buurt van het nest. Ze pakken de doppen  met de snavel.
Gijs past de planning van het maaien aan.


maandag 3 juni 2019

Gehalsringde Canadezen.


Hoewel bij Sneuper niet gebruikelijk omstreeks deze tijd, toch nog even een logje over ganzen.
Ik zat dus verscholen op een dam, aan het zicht onttrokken door grote  Waterzuringen. Ik was bezig met de rondvliegende Scholeksters, met dit gedrag kan er niet gemaaid worden. Of ze zijn nog aan het broeden of ze hebben jongen. Morgen nieuwe poging.
Maar plotseling kreeg ik ganzen op m'n "radar", die staat altijd aan. Volgens mijn vrouw hoor ik alleen maar vogels. Ik beschouw het als een compliment. Afgaande op het geluid moesten het Grote Canadezen zijn. En jawel, daar kwamen ze aan. Roepend met het kenmerkende geluid. Zes vogels, strak in formatie. Uit de losse hand met de telelens erop, vandaar de onscherpte, twee foto's. Thuis bleken de laatste twee vogels halsringen te dragen. Ik denk dat de ringen een donkerblauwe kleur hadden, de codes erop waren niet te lezen. Op CR-birding opgezocht waar ze ooit geringd zijn: United Kingdom.

zondag 2 juni 2019

Indringer


Je moet toch wat als je jouw jongen in de gaten wil houden en op je normale uitkijkplaats een vreemd wezen zit tussen de Waterzuringen. Dat vreemde wezen was ik dus. Ik zat op de grond met de rug tegen een hek tussen de hoge Waterzuringen. Ik hield de Scholekster(s) in de gaten die maar om me heen vlogen, soms stil, soms luid roepend. Hebben ze een nest of hebben ze jongen? Ik weet het nog steeds niet. In ieder geval zitten ze daar in de buurt. Er kwam een Tureluur luid roepend in mijn richting en streek neer op een dampaal, een paar meter bij me vandaan. Je zag 'm verbaasd kijken, wat zit daar nou? Een indringer in zijn territorium? Heel voorzichtig probeerde ik de camera in stelling te brengen, maar elke beweging was er één teveel. Weg Tureluur. Een paar minuten later zag ik 'm op een oude boomstobbe in het water landen ( zie foto). De weilanden hier staan vol met planten, een Tureluur heeft daarvoor te korte pootjes. Snel foto's, één onscherp de ander wat beter.

vrijdag 31 mei 2019

Zuring spec.

Gister beschreef ik m'n zelf gebaande wegen door de zuring, vandaag was ik nieuwsgierig welke soort zuring het was. De determinatiecomputer van waarneming.nl geeft aan dat het, niet geheel zeker, een Geoorde Zuring is. Voorlopig houd ik het toch maar, veilig, op een gewone Veldzuring. De Geoorde schijnt hier, West Europa, niet zoveel voor te komen. Morgen de plant maar eens beter bekijken en letten op de vorm van de bladeren.
Als kind kauwde ik inderdaad op een rijpe, rode zuring en vond het nog smaken ook. Net als de onrijpe appels en peren die je stiekem pikte van bomen in de buurt. Om buikpijn van te krijgen.

donderdag 30 mei 2019

Alarmerende Grutto's en Kieviten


Gijs, m'n weidevogelboer,  mailde me of ik al thuis was?  Dat was vorige week. Dus, zodra ik  weer naar  polder Groot Mijdrecht afgedaald was, ben ik gister naar Demmerik gereden. Hij had me even nodig. Of er nog jongen zitten op de percelen met uitgesteld maaibeheer? Zo ja, dan wordt de maaidatum verschoven naar nog later, zo nee, dan gaat hij eerstdaags aan de slag. Ik heb me door de drie percelen heen geworsteld, grassen en Zuring tot aan je middel, op het droge plasdras is  het nog kort. Uitermate geschikt voor jonge weidevogels om te foerageren. Als er daar alarm geslagen wordt zitten er jongen. Uiteraard ben ik nieuwsgierig naar alle nesten. Ze zullen allemaal wel uit zijn.
Zodra ik de  percelen met de Zuring tot aan de middel beloop, komt er al gauw een Grutto-paar alarmeren, duidelijk nog jongen. Nu en dan neerstrijkend langs de natuurvriendelijke oevers waar de plantengroei wat minder heftig  is, waar waarschijnlijk de jongen in de buurt zitten. ( Zie foto). Ook een Kievit komt omhoog, maar heeft gezien het gedrag m.i. nog geen jongen. Een tweede legsel op het korte gras van het oud-plasdras? Dat wordt zoeken. Een Tureluren-paar doet ook alsof ze jongen hebben, zeker weet ik het niet.
De nesten op de gemaaide percelen  hebben deels nog stokken, maar gezien ook daar alarmerende vogels, Kievit en Grutto, zijn er jongen. Ik neem de stokken mee.
Een Scholekster ging, toen ik op het plasdras was, nogal tekeer. Met Gijs overlegd waar die zou kunnen zitten. Misschien de baggerrand op perceel drie?
Voorlopig wordt er niet gemaaid, zo nodig zetten we vlaggen om de jongen te verdrijven. Daar hebben we ervaring mee. Zie logje 3 juni 2015.

dinsdag 28 mei 2019

Beneden NAP


We zitten weer op een aantal meters beneden NAP, dat betekent weer thuis. Bijna een maand verbleven we op de Utrechtse Heuvelrug en hebben genoten van wandelen, fietsen, struinen, luieren en wat dies meer zij. Aanvankelijk waren we van plan vanochtend thuiswaarts te keren maar ik houd de weerwebsites goed bij en zag de bui van hedenochtend al aankomen. In de regen vertrekken met natte spullen en de fietsen moeten bevestigen op de dissel, dan de blubber waar je in moet lopen , de meeste staplekken zijn kaal door het vele gebruik, vonden we niet zo'n fraai vooruitzicht, dus hebben we een dag eerder afscheid genomen van de bossen.
Ik wil nog één ervaring vertellen, dan gaan we weer de weilanden in: gisterochtend hebben we nog gewandeld , heerlijk weer, daarvoor had ik m'n Nomads aangetrokken en voelde dat de rechtervoet niet helemaal lekker zat. Uit die schoen en tot onze verbazing kwam er wat grof materiaal uit o.a. enkele aangevreten eikels. Waar komen die vandaan? Misschien een Eekhoorn, opperde mijn vrouw. De schoenen stonden in een krat onder de luifel en daar verwacht je geen Eekhoorn.
Daarna verder opgeruimd en toen ik een vuilniszak wegtrok werd alles duidelijk, een muis!! In paniek rende het beestje heen en weer en wist uiteindelijk een gaatje te vinden in het grondzeil, waardoor hij ontsnapte. Toen ik de zak verder wegtrok lagen er op een hoopje wat halve oude eikels. Zie foto. De muis was bezig met zijn voorraad. En had ook de ingewanden van m'n wandelschoen weten te bereiken en uitgekozen als hol. Leuk he!

vrijdag 24 mei 2019

Meikever


Een knots van een kever, zomaar op een Hazelaarblad. 't Is mei, dus is dit een Meikever, een Gewone. Hij ziet er fraai uit, helaas komt dit niet zo goed uit op de foto. Maar ik heb momenteel geen betere.
Het beest is ongeveer 3 cm. groot, bovenop bruine dekschilden met een witte waas door fijne haartjes, aan de zijkanten zwart met witte driehoekjes.
Het is een zgn. plaaginsect:de larven kunnen nogal schade aanrichten bij de door de mens geteelde gewassen. Soms worden hele planten kaalgevreten. De kever zelf is minder vraatzuchtig.

donderdag 23 mei 2019

Hazelaarbladrolkever


Ik vond een kunstwerkje in een Hazelaar, een half opgerold blad als een sigaartje. Het blad was in het midden doorgesneden, opgerold en hing nog aan de hoofdnerf. Ik dacht eerst aan een gal, maar na enig zoeken kwam ik uit op een kever. De sigarenmakers worden ze genoemd, andere bomen hebben ook hun bladrolkevers.
In het sigaartje, broedkamer, worden eitjes in het opgerolde blad gelegd. De larven die hier uitkomen eten het blad van binnenuit op en verpoppen zich. Uit de pop komt het kevertje. Een larve (rups) zat er niet meer in, zwarte poepjes van de rupsen ook niet. Ik denk dat het hele proces achter de rug was.
Toch een prachtig kunststukje.

woensdag 22 mei 2019

Vrije uitloop.



Zijn dit nou vrije uitloopkippen? Langs de Lekdijk deze grote boerderij, om de hoek links, met loslopende kippen. We hebben ze niet geteld maar het zijn er honderden, misschien duizenden? Dit zijn geen scharrelkippen, zij hebben meer ruimte binnen dan een legbatterijkip, maar komen niet buiten. Een vrije uitloopkip heeft buiten 4 m2 grond tot haar beschikking.
Straks een lekker vrij  uitloopeitje tikken.

dinsdag 21 mei 2019

Muurleeuwenbek.


Ruim 700 jaar verschillen de stenen van de muur en de Muurleeuwenbek in leeftijd. Halverwege de 14e eeuw mochten de inwoners van Wijk bij Duurstede een muur bouwen na het verkrijgen van stadsrechten. Toevallig liepen we langs "Langs de Wal", een straatje waar nog een stukje muur te bewonderen is. Allerlei plantjes kwamen uit de muur , deels spontaan daar gekomen en deels daar geplant door een overbuurman, die ze net aan het verzorgen was. Muurvaren, Muurleeuwenbek, Muursteenbreek, Stinkende Gouwe, Valeriaan ( veel roder als de onze in de polder), zelfs een Vlinderstruik was er spontaan gaan groeien. Hij merkte dat we geinteresseerd waren en vertelde.
Grappig is dat de bloemen groeien in de richting van het licht, maar zodra er bevrucht is de uitgebloeide bloemen  in de richting van de muur gaan zodat de vruchtjes rijpen in een spleet.


maandag 20 mei 2019

Echte Tondelzwam


Een dode Beuk die langzamerhand wordt "opgegeten" door de Echte Tondelzwam. Deze zwam maakt gebruik van de zwakte van de boom, op gezonde bomen zul je hem niet zien. Eerst als parasiet en,  als de boom is overleden, later als saprofiet.
De Echte Tondelzwam ( ook Tonderzwam) kwam voor 1970 niet zo vaak voor in ons land. Toen de inzichten over goed bosbeheer veranderden werd deze zwam talrijker. Dood hout werd niet verwijderd maar overgelaten aan de schimmels.
Tondel is een oud begrip: het was de inhoud van een tondeldoos, de voorloper van de lucifer. Tondel werd gemaakt van het vruchtlichaam van de Tondelzwam. Ook gedroogd vruchtpluis van de Lisdodde of zaagsel werd gebruikt om een vuurtje te maken. Er werd met een ijzeren ring en een stukje vuursteen  geprobeerd een gloeiend stukje tondel te fabriceren. Later kwamen de zwavelstokjes, voorloper lucifers, en raakte de tondeldoos in het vergeetboek.

woensdag 15 mei 2019

Dagkoekoeksbloem


Het geslacht Lychnis is net zoals zovele plantengeslachten regelmatig bron van discussie tussen de plantensystematiek-floristen ( die zullen wel een deftiger naam hebben). De één wil het bij de Silene's ( Blaassilene) indelen, de ander niet. En ga zo maar door.
Wel zijn alle floristen het er over eens (?) dat het een familie is die bij de Anjers hoort. Lychnis betekent lamp in het Grieks. Of dat nou met de felle kleur te maken heeft of met het gebruiken van de wollige bladeren als lampepit, is niet duidelijk.
De Echte Koekoeksbloem kennen de polderjongens, zoals ik, uit de veenweidepolders. Lichtroze en vertakte kroonbladeren. Helaas steeds minder in aantal. De Dagkoekoeksbloem, op de foto, is veel donkerder en heeft geen kroonbladeren in slippen. Hele velden vind je hier in de bosachtige omgeving. Mooi.

dinsdag 14 mei 2019

Nieuwsgierige pubers.


Ook een baron houdt koeien. Hier wat nieuwsgierige jongelui die een toerist komen bewonderen. Een weiland van het landgoed Klein Sterkenburg, afgewisseld met bossen en bosschages. In de verte een heus Boterbloemen-weiland !

maandag 13 mei 2019

Gewone Ereprijs.


Vanmiddag een stuk gefietst door de omgeving met de vele buitens en landgoederen"genaamd' de Stichtse Lustwaranda. In vorige eeuwen ontgonnen door mensen die veel geld te besteden hadden en overal bij hun optrekjes parken en bossen aanlegden. Het is de streek tussen de bossen en de rivier. Schitterend, met veel in oude staat gelaten boerderijen. Op een weg langs landgoed Klein Sterkenburg stond veel blauw, groter dan ik gewend ben. Maar toch is het de Gewone Ereprijs, volgens Obsidentify, de determineercomputer van waarneming.nl. Ik hoop dat de determinatie klopt, ik ben wel vaker met een vreemde, totaal verkeerde soort de mist in gegaan.