Speerdistel

In de braakliggende stadstuin (een tuin omsloten door bebouwing) van één mijner zonen ligt de geweldige rozet van een Speerdistel. Meer als een meter in doorsnee. Dit rozet met wortel ontstaat het eerste groei-jaar, het komende, tweede , jaar groeit de plant de lucht in met stengels van meer als een meter en gaat bloeien. De Cirsium vulgare ( cirsium  is afkomstig van het Griekse kirsos, dat betekent gezwollen ader of spatader. Distels werden vroeger gebruikt als medicijn tegen deze aders. Vulgare is gewoon, algemeen) heeft de ergste stekels van alle distels. Hij heet niet voor niets Speerdistel. Hij komt eigenlijk overal voor, het minst nog op veen. Hij houdt van voedselrijke, wat zure grond. Vorst kan het rozet behoorlijk beschadigen, meestal wordt er dan een jaar later gebloeid.

Muggenplaag ?

Niet alleen buiten heeft de natuur last van de warmte, ik vermoed dat ook binnenshuis sommige organismen  er "last" van hebben. Bijvoorbeeld de steekmuggen. Ze steken ook echt de laatste weken. Normaal is dat ze de beschutting opzoeken om de winter door te komen en niet steken, maar nu wordt ik regelmatig wakker met een jeukende plek, dus ik jaag op ze. Met een lange sok mep ik er op los. Er hangen al verschillende lijken aan de muur en het plafond. Vannacht voor het eerst geen gezoem en  gejeuk, maar dat kostte wel wat moeite: de hor weer in het venster en de deur angstvallig dicht houden. Dat leverde wat op.
Hun voortplantingsritme is van slag. In de zomer wordt een vrouwtje bevrucht en ze gaat dan op zoek naar rood bloed. Hierin  zitten eiwitten die ze nodig heeft voor de aanmaak van eitjes. Deze eitjes worden in stilstaand water gelegd maar dat hebben we niet. Dus vragen we ons voortdurend hoe ze binnenkomen.
De vooruitzichten wat betreft de kou zijn goed, waarschijnlijk gaat het wat vriezen en misschien sneeuwen. Hoera !
Een leuke website over steekmuggen is   http://www.wageningenur.nl/nl/Expertises-Dienstverlening/Leerstoelgroepen/Plantenwetenschappen/Laboratorium-voor-Entomologie-1/Welkom-op-Muggenradar.htm van de Wageningen Universiteit.
Voor de foto heb ik de hele dag naar de muren en de plafonds geloerd. Eindelijk zat er één niet te hoog. Om de mug van de zijkant te fotograferen leunde ik met de camera tegen de muur en moest met m'n linker oog scherpstellen.
EXIF: 1/60 sec.,  f 4, 100 mm., ISO 100

Leeg en vol.

De ene dag heb je geen ganzen in een bepaalde polder, een paar dagen later zit het weer vol. Dat gebeurde de laatste dagen in mijn "achtertuin". Meestal hoef ik niet zover te rijden, ik duik Polder De Derde Bedijking in en ik ben een paar uur zoet. Meestal. 1e Kerstdag waren ze in geen velden en wegen te bekennen, vanochtend zaten er tussen de drie en de vierduizend Kolganzen met wat Toendrarietganzen, Grauwe Ganzen en enkele

 verdwaalde Brandganzen. Het zonnetje hielp later de ringen beter af te lezen. Molenland is dan een ere-tribune.
Al gauw had ik het echtpaar Kolgans GY4zwart en GY5zwart. GY kwam me bekend voor, vorige week bij de Roodhalssgans langs de Proostdijerdwarsweg ook een echtpaar met GY. Maar m'n aantekenboekje raadplegend ging het toen om GY1 en GY2. Beide echtparen geringd op 7-11-2013 in Eemnes in de Eempolder. Ook GR4zwart was daar geringd een paar dagen eerder op 30-10. De vierde halsring die ik vandaag aflas was PP3zwart. De ringplaats en datum waren nog niet ingevoerd. Jan Beekman heeft deze Kolgans al een paar keer in deze polder afgelezen. Honkvast dus.

 

Zoek de Kolgans met de halsring.

Hoezo te warm?

Zaterdag j.l.  stond in de Volkskrant een stukje over de natuur die zich vergiste door de te warme temperatuur van de hand van de "redacteur natuur" Caspar Janssen. Ik mag graag zijn artikelen lezen, hij geeft altijd veel informatie. Nu vergalopeerde hij zich met een paar voorbeelden: Er was een foto afgebeeld van de knoppen van een  Magnolia , uit de grootte zou moeten blijken dat dit niet normaal was.
Verderop in het artikel citeert hij iemand van het Sovon ( ja zeker) die beweert dat de Kieviten hier nog zijn vanwege de warmte.
Ik ben in de pen geklommen en heb een ingezonden stukje gestuurd, waarin ik vertelde dat elke winter onze  Magnoliaknoppen zo groot zijn. ( Zie foto). Ook in koude winters. En dat de Kieviten hier 's winters altijd zijn en pas met vorst vertrekken. ( Alhoewel ik ze in de Waverhoek ook wel eens met blote poten op het ijs heb zien staan) Het stukje werd dinsdag afgedrukt en ik kreeg later op de dag een brief van genoemde redacteur. Toch sympathiek dat ze persoonlijk reageren ( Goeie krant , daarom lees ik 'm ook). De fotograaf had opdracht gekregen om bloeiende planten en bomen te fotograferen. Blijkbaar is een redacteur niet verantwoordelijk voor de foto's bij z'n stukje. De ornitholoog van het Sovon was verkeerd geciteerd. Hij bedoelde dat er voor de Kievit nog geen reden was om zijn heil zuidelijker te zoeken omdat de vorst tot nu toe is uitgebleven.

Goede feestdagen gewenst, samen met de Uwen.

2016 Jaar van de Kievit.

Eindelijk is het dan zover: de Kievit als vogel van het jaar. Wij weidevogelbeschermers roepen al jaren dat het slecht gaat met de Kievit, maar , pak weg tien jaar geleden werd er niet geluisterd en bleef de focus op de bescherming van de Grutto. De Kievit glipte tussen onze vingers door. Met beschermingsactiviteiten rond de Grutto was meer eer te behalen voor de landelijke instanties.
Zo kon het gebeuren dat in een tijdsbestek van ongeveer twintig jaar het aantal broedparen van de Kievit halveerde. Men schatte in 2013 dit aantal op 160- tot 240.000. Er komen steeds meer aanwijzingen dat er te weinig jonge Kieviten volwassen worden om de populatie op peil te houden. Dat zal veel te maken hebben met de moderne landbouwmethoden, maar m.i. ook met de steeds groter wordende populatie Buizerds en Kleine Mantelmeeuwen. Het maisveld dat ik een aantal jaren beheerde was met minstens tien uitgekomen Kievitsnesten  een "Tafeltje dekje" voor de aanwonende Buizerds.
Vogelbescherming en Sovon gaan de overleving van de jongen onderzoeken met behulp van o.a. vrijwilligers. Waarschijnlijk gaat onze IVNWeidevogelgroep meewerken.

De Kloosterkolk

Als je aan het eind van de Botsholse Dwarsweg ("bij de paaltjes") bij de Grote Wije van de Botshol staat, zie je aan de overkant, een beetje naar rechts, de Kloosterkolk. Eigenlijk zie je alleen het geboomte erom heen. Botshol in zijn totaliteit is een belangrijk broedgebied voor vogels, ( op 5 april IVNlezing van Piet Heemskerk en Walter Büsse) de Kloosterkolk is voor de Botshol een heel belangrijke plek voor broedvogels, zo niet de belangrijkste. Op de foto de Aalscholverkolonie met op de meeste nesten al vogels . Deze foto is enkele jaren geleden genomen in de eerste week van januari. Dat komt dus vrijwel overeen met het beeld dat ik in m'n vorige blogje beschreef. Druk baltsende vogels.
Een andere belangrijke broedvogel is de Lepelaar. De laatste jaren varieert het aantal broedende paren tussen de 20 en de 30. De Heilige Ibis heeft enkele jaren tussen 2002 en 2010 met enkele paren gebroed, daarna zijn de vogels teruggevangen door  eigenaar Avifauna .
In de winter is  de Kloosterkolk één van de grootste slaapplaatsen voor de Grote Zilverreigers in deze contreien. Rond de honderd vogels slapen er in de bomen. De Zilvers die je 's morgens in polder Groot Mijdrecht ziet neerdalen komen allemaal uit de Kloosterkolk.

Slaapplaats Ganzen

 Ik heb blijkbaar weer de smaak te pakken: vroeg opstaan en in het donker naar de plek waar je wilt zijn. Al de tweede keer deze week. Nu op pad naar de Waverhoek. Grote Zilverreigers slapen bij elkaar, ganzen ook. Per definitie op het water. Daar zijn ze gevrijwaard van roofdieren zoals de Vos. Als je ganzen op een slaapplaats wil tellen, bijvoorbeeld de Waverhoek,  moet je dat 's ochtends doen als ze opvliegen naar de foerageerweilanden. 's Avonds is het al donker als ze aankomen op de slaapplaats. Ik was eigenlijk net te laat. Ganzen zijn verschrikkelijk waakzaam en als ze op het punt staan om op te vliegen en er komt een auto zonder licht voorbij en die ook nog stopt, dan is één bangerik voldoende om alles op te laten vliegen. Dat gebeurde nu dus. Achteraan nog niet, maar een pas gestart vliegtuig deed de rest ook omhoog gaan. Snel tellen, eerst een klein groepje, dat afpassen op de rest en ik kwam uit op ongeveer 3500. Ondertussen was het wat lichter geworden.
Even later , ik stond bij de Grote Wije aan de koffie, liep de Ronde Hoep leeg. Waarschijnlijk werd er gejaagd. Nog eens 4 à 5.000 trokken Polder Groot Mijdrecht in. Straks even zoeken. Eerst de telescoop op de Aalscholverkolonie aan de overkant; veel nesten waren al bezet. Op sommige nesten werd met trillende vleugels gebaltst. In januari wordt er druk gebroed, nu, met dit zachte weer, zal ook dat eerder zijn.
Langs de Botsholse Dwarsweg en de 1e Velddwarsweg grote groepen Kolganzen, maar de afstand was te groot en het licht onvoldoende om halsringen te kunnen aflezen. Naar huis. In m'n "achtertuin"
 nog eens 500 Kollen en 300 Grauwe. Geen halsringen.
Om je een idee te geven hoe prachtig en indrukwekkend het opvliegen van ganzen is een foto uit de Waverhoek van een paar jaar geleden. De zon kwam net boven de horizon.

Goed weekeinde