maandag 29 mei 2023

De bar is weer open.


 Op mijn  Amerikaanse Vogelkers (Bospest) zat het eerste plukje Bladluizen. Ik ging op zoek nadat ik de eerste Wegmieren ( in Nederland de meest voorkomende mier) op de stam zag lopen, naar boven en naar beneden. Er moet dus wat te halen zijn. Deze boom zit altijd vol Bladluizen. Ik vond een enkele blad met een zwart vlekje: zo'n 10 volwassen Bladluizen, wat kleinere luizen ( jongen) een Mier en wat kleiner spul. Deze laatste kan ik nog geen naam geven, ik weet niet wat het zijn.

Op de achterlijven van de luizen zijn twee omhoog stekende buisjes te zien. Dit zijn buisjes waarmee de bladluis het overtollige suikervocht uitscheidt. Deze zoetigheid noem we ook wel honingdauw. Daar is het de mieren om te doen. Dit is voedsel voor ze en hun jongen. De luizen worden "gemolken". Op deze foto zie je dat de mier zo’n uitgang met z’n poot beroerd , zo van “ komt er nog wat van? “.
De Bladluizen steken hun zuigsnuit in een zeefvat (floƫem) van de plant. Door deze vaten vervoert de plant de suikers , die door fotosynthese zijn gevormd, van de groene bladeren vooral naar de groeipunten in de plant (boom is ook een plant) . De inhoud van de zeefvaten staat onder grote druk, de luis hoeft z'n zuigsnuit er maar in te steken of hij "loopt vol". Hij haalt uit dit vocht de waardevolle aminozuren, de rest komt via de twee buisjes naar buiten.

Mieren zijn dus geen vijanden van de luizen; lieveheersbeestjes, zweefvliegen, oorwormen en sluipwespen wel. Hun larven worden wel gebruikt in de biologische bestrijding van Bladluizen.
Op onderstaande foto hetzelfde groepje minder uitvergroot. Ik vraag me dus af wat het insect links is:  bladluizen kunnen zich snel voortplanten. Dit doe ze dan aseksueel, parthenogenetisch, en zijn levendbarend. Hierbij zitten dochtertjes die vleugeltjes hebben. Is het een dergelijk gevleugeld meisje?




zaterdag 27 mei 2023

Miskleur?


 Er komt eindelijk schot in  mijn laatste broedsel. De eieren van de Kievit, die in  het Veldzuring-veld broedt,  bleken een miniscuul gaatje in de eischaal te hebben. Wit gekleurd door het eivlies. Gelukkig. De jonge Kieviten boren met hun eitand in de schaal om uiteindelijk de schaal kapot te kunnen maken. En zo ter wereld te komen. Dat wordt wel opschieten voor ze, op 1 juni wordt dit weiland met laat maaibeheer gemaaid. Ik heb met de boer afgesproken om woensdag vlaggen te zetten in de hoop dat de ouder-vogels de jongen 's nachts meenemen naar een ander veld. Door het geritsel van de plastic-zakken "jagen" we ze naar een weiland waar ze makkelijker uit de voeten kunnen. En beschermen we ze tegen de maaimachines.

Ze zullen niet de eersten zijn die een gemaaid veld opzoeken: ik telde op twee gemaaide percelen 2 jonge Grutto's en twee jonge Kieviten. Verder zaten in het overgebleven gras langs de slootrand, die  met de eerste snee  niet afgemaaid wordt om de zeldzamere bermplanten sparen, een paar jonge Tureluurs. Afgaand op het gedrag van de oude.

Bij een gemaaid weiland werd mijn aandacht getrokken door een flets-bleke vogel ter grootte van een Grutto, De kleuren klopten niet. Thuis op de foto bleek het inderdaad een Grutto te zijn, volwassen, de jongen zijn  nog niet zo groot. Welke afwijking dit is? Het is geen albinisme, dan is de vogel helemaal wit en !! rode ogen. Het is ook geen leucisme, met gedeeltelijk wit of geheel wit maar met gewone ogen, ook geen melanisme met een teveel aan donkere pigmenten . Dat geeft een donkerder verenkleed. M.i. is het een mutatie veroorzaakt ook door een genetische afwijking. Bepaalde pigmenten ontbreken.  Wil je je verdiepen in deze materie? Er zijn genoeg websites die over de pigmentering van dieren gaan, maar weet wat je begint.                                                                      

vrijdag 26 mei 2023

Zwemmende jonge Grutto.


 Ik kreeg vandaag bijgaand filmpje van Gijs mijn weidevogelboer die een gevangen jonge Grutto in de wetering zette om naar de overkant te zwemmen. Jonge weidevogels kunnen uitstekend zwemmen zoals te zien is op het filmpje. Zo langzamerhand hebben we hiermee wel ervaring en Gijs weet precies waar hij op moet letten als hij gaat maaien en er nog gealarmeerd wordt door de oudervogels. Niet te snel en constant opletten waar de jongen plotseling tevoorschijn komen en voor de trekker met de maaibalken gaan  draven. Dan is het stop, hollen  naar  de plek waar de jongen verdwenen zijn. Die  in de gaten houden. Anders vind je ze nooit terug.

Als de sloot niet te breed is worden ze met een zwieper naar het andere weiland verhuisd, dat overleven ze allemaal. Nu heeft hij ze te water gelaten en ziedaar, zwemmend naar de overkant. Vorige week heb ik hetzelfde zelf meegemaakt, maar dan zonder maaien. Het jong zwom piepend naar de overkant. Op dit filmpje is duidelijk te zien dat het omhoog klimt de wal op. Dit jong is al een paar weken oud.   

Alleen op laptop een groot beeld.

Hieronder een foto van een jong dat gered is van de messen van een maaibalk.(archieffoto)




donderdag 25 mei 2023

"Onkruid?" Er bestaat geen onkruid!!


 Op enkele weilanden waar ik het weidevogelbeheer doe staat het nu stikvol met kruiden die je in andere Raaigrasvelden niet ziet. In dit geval de Veldzuring. Tussen de halve en hele meter hoog, een gevolg van laat maaibeheer en bemesten met ruige mest. En dan is het onvoorstelbaar dat hierin nog een vogel broedt: mijn laatste Kievit zit er nog op 4 eieren, vanochtend nog warm. Ik rekende erop dat ze uit waren, nog niet dus. De jongen zullen straks snel naar een weiland gebracht worden , door de ouders,  met korter gras waar ze wat makkelijker uit de voeten kunnen.



Van Nel en Jan van H. kreeg ik een paar foto's van een indringer in hun  tuin. Groot, leek op een Paardebloem of moet het PaardeNbloem zijn?. Of ik wist wat het was? Ik heb weer de hulp van de determinatie-computer van Waarneming.nl ingeroepen: de Gewone Melkdistel. Mijn plantenkennis wordt er niet beter op , eerder minder. Kwestie van bijhouden. Het is een Samengesteld Bloemige ( Composiet) met alleen maar lintbloempjes. Bijvoorbeeld een Madeliefje en  een Margriet hebben twee soorten bloempjes: de buitenste rand lintbloempjes en het hart buisbloempjes. Kamille heeft alleen maar buisbloempjes. 

Deze melkdistel krijgt de naam vooral door het witte melksap dat tevoorschijn komt als je de stengel door breekt. Is hier terechtgekomen door het parachuutje dat het zaad, net zoals bij een Paardenbloem, verspreidt.

Wat mij betreft,  familie Van H., mag je'm laten staan maar ga de bloemen met die parachuutjes verwijderen anders kun je volgend jaar genieten van de halve tuin vol Melkdistels. "Da ge bedankt sij".

woensdag 24 mei 2023

Van rood naar groen.


 Meerdere soorten planten hebben rode bladeren zodra ze ontkiemen. Bijvoorbeeld Rozen, Glansmispel en in mijn tuin verder de Rode Hazelaar. Na een paar weken verdwijnt langzamerhand de rode kleur en worden de bladeren groen door de aanmaak van bladgroenkorrels. De rode anthocyanen hebben hun werk gedaan: nl. het beschermen van de nog prille blaadjes met de uiterst dunne celwanden en de prille celinhoud. De felle UV-straling zou zonder deze  bescherming de jonge bladeren kunnen beschadigen. Deze afbraak is strak georganiseerd, zie foto van een Rode Hazelaarblad. De rode kleurstoffen verdwijnen in de onderliggende zijnerf en via de hoofdnerf gaan de grondstoffen naar de stam om straks in de herfst weer gebruikt te worden: de bladeren krijgen de prachtigste herfstkleuren, weer door de anthocyanen. De bladgroenkorrels worden gevormd door de bovenliggende zijnerf en zo verandert de Rode Hazelaar in een Groene Hazelaar. Het is een hazelaarsoort waarvan de hazelnoten niet te eten zijn, zo hard.

dinsdag 23 mei 2023

"Koekoeksspog"


 De eerste spuugkloddertjes zitten weer in de Lavendel. Nog klein, maar duidelijk zichtbaar. Binnenkort zijn  veel meer planten getooid met een bolletje spuug. O.a. Pinksterbloem en Koekoeksbloem, die zo heet door de volksnaam koekoeksspog. Als je voorzichtig met een klein takje of blaadje het spuug verwijdert komt  het Spuugbeestje , of Schuimcicade, tevoorschijn. Zie kopfoto. Het is een echt insect behorend tot de groep van de cicaden,  een onderorde van de Halfvleugeligen . Plantenluizen en Wantsen behoren ook tot deze orde en zijn bekender. 

Het beestje in de spuug is de nimf die steeds meer na elke vervelling op het volwassen diertje lijkt. We noemen dit onvolkomen gedaantewisseling. Het imago, volwassen dier, ken ik niet. Dat schijnt een onopvallend lelijk insect te zijn. Het spuug zorgt voor bescherming tegen predatoren en tegen uitdroging . Het wordt gemaakt  door lucht via de cloaca uit te ademen. Het is een soort zeep. Vandaar de zeepbelletjes.



maandag 22 mei 2023

Uitgebloeid.


 Mijn Wilde Kievitsbloemen zijn uitgebloeid, resten meerdere zaaddozen. Deze worden geheel bruin en gaan op een gegeven ogenblik open. Of daarbij de grote, ook bruine, zaden worden weggeslingerd weet ik niet, ik denk dat ze op de grond vallen. Bekend is dat veel staanplekken onder  water staan en zouden ze met de stroom meegenomen worden. 80 % van de Kievitsbloemen in ons land wordt gevonden langs de Overijsselse Vecht en het Zwarte Water, ook daar in de buurt  veel natte weilanden.  Of de resterende 20 % op naam komt van onze Groene Hart-bermen ? In mijn tuin is geen sprake van waterstand en moet de verspreiding dus op een andere manier hebben plaatsgevonden. Ik schreef al over twee planten die wat verderop stonden, apart van de "hoofdpol". 
                                                    In de literatuur wordt een ongeslachtelijke manier beschreven, namelijk vorming van nieuwe bolletjes. Zou kunnen , maar ik kan me niet voorstellen dat bij mij zulke bolletjes door en in de grond zijn verplaatst. Dus houd ik het op zaden die, misschien wel door mijzelf  bij het onkruid wieden, zijn verspreid. 
Dan nog even de naam van de Kievitsbloem: meerdere scribenten met meerdere oplossingen. De Kievitsbloem gaat bloeien als de eerste Kievitseieren gelegd worden. Wel die worden plm. een maand eerder gelegd . De bloem zou op een Kievitsei lijken , volgens een andere kenner. Kievitsbloemen komen in dezelfde weilanden voor als de Kieviten. Weilanden lijken me te nat voor Kieviten. Ik denk dat ik de juiste verklaring heb. Het laatste blad voor de bloem lijkt met wat fantasie op een kuif ven een Kievit. Zie foto. Bron mijn biologie-leraar D.T.E. vd Ploeg, bekend florist in de vorige eeuw. Zie foto beneden.