woensdag 30 september 2026

De eerste Smienten


 Enkele tientallen Smienten hebben weer de sprong uit het noorden aangedurfd,  ik zag ze weer in de Bovenlanden, het  bekende Smientenwinterkwartier in deze omgeving. Ze komen uit het hoge noorden en West-Siberie. Onze weilanden zijn voor ze een lekkernij, mals gras dat ze graag lusten.  Op de foto vooral mannetjes in eclipskleed. Dat kleed krijgen ze na de broedtijd en is donkerbruin gekleurd. Vrouwtjes hebben dit kleed niet, het blijven vrouwtjes. Het begin van het eclipskleed kondigt zich aan door het verlies van  alle slagpennen. Ze kunnen dan  een korte periode niet vliegen ( Onze Wilde Eenden ook) Als ze hier komen hebben ze de slagpenrui al gehad, vliegen kunnen ze als de beste. Ze kleuren verder uit en krijgen dan ook de bekende smalle felgele kopstreep. Ik zag er al één met zo'n streep.

Ondanks de grote aantallen in de winter blijven er in het voorjaar maar weinig hier om te broeden. Het gaat om 20-40 broedparen. De winteraantallen daarentegen zijn enorm: rond de 900.000 Smienten overwinteren in ons land. Ze voeden zichzelf en de boeren die met een zwerm Smienten op zijn land zit kan daar dan ook een vergoeding voor krijgen.

dinsdag 29 september 2026

Grote Glimmerinktzwam


 Nadat mijn tuin, inclusief grasveld, was verwoest door mijn achterkleinkinderen, zo noemde ik de Kippen die waren uitgebroed door mijn echte kleinkinderen met een broedmachine uit Barneveld,  waar de bevruchte eieren ook vandaan kwamen, heb ik in overleg met mijn hovenier Tonnie de tuin weer het aanzien gegeven van een echte tuin. Als één van de weinigen in de buurt heb ik gras, met een groene rand van struiken en heggen. In de zomer heerlijk voor de kleinkinderen om op te spelen. 

Maar in Tonnie's graszoden zat niet  alleen gras maar kwamen ook (aangewaaid?) andere groene en niet-groene planten: Hondsdraf, Paardebloem, Boterbloem, Witbol( grassoort) etc. . Niet-groeneplanten (schimmels) Mycena, en nu deze inktzwam: Grote Glimmerinktzwam. Het duurde ruim een dag , zie foto, en vanochtend was de Gewone Glimmerzwam al weer aan het afbreken, dwz vormen van inkt ( zie foto)

                                  inktzwam




 De naam glimmer komt van de kleine glimmende korreltjes  die op de jonge  Glimmerzwammen zitten.  Vergroot de foto maar eens.                                 

maandag 28 september 2026

Doorverteld.


 Al die Honingbijen die overdag in het zonnetje op mijn bloeiende Klimop zitten moeten het ergens gehoord hebben: bij Sneuper bloeit de Klimop, die vol zit  met stuifmeel en nectar. Dus, allen vliegen naar mijn Klimop. Waar die precies is, daarvoor hebben ze een dans. Op elk moment in de zon zitten er plm. 50 Honingbijen die heen en weer vliegend een rijpe bloem uitzoeken.

Als een voedselbron dichtbij is , ongeveer 50-100 meter danst de bij de rondedans: Hij danst op een raat in een cirkelbeweging, Waar precies wordt er niet bij "bewogen". 
Is de voedselbron verder op dan wordt de kwispeldans gebruikt ook op een raat. De bij maakt een figuur in de vorm van een 8 waarbij hij het rechte stuk kwispelt  met het achterlijf. De richting van het rechte stuk wijst naar de hoek ten opzichte van de zon. De duur van het kwispelen heeft te maken met de afstand.


zaterdag 26 september 2026

Pracht en praal


 De pracht en praal van een Kruisspin. Een macro-foto. Het hele lijf is scherp, de achterpoten bijna scherp. Het meestal duidelijke kruis is bij deze spin niet aanwezig. Alle poten hebben kleine stekeltjes, functie daarvan is me niet duidelijk. Veel insecten hebben stekeltjes op de poten. De ogen zijn net te zien, maar wat voor witte haartjes direct achter de ogen zijn ? Begroeiing van het kopstuk? Ik kan het niet vinden in de literatuur. De spin zit in het hart van het web, alwaar chaos troef is. De grote rest van het wielweb ziet er veel gedisciplineerder uit.

vrijdag 25 september 2026

Eindelijk een IJsvogel.


 Elke dag dat ik de polder in ga loer ik op een IJsvogel. Uitstekende takken, paaltjes en palen langs de waterkant., alles wat maar uitsteekt in de buurt van water en een geschikte plaats voor een IJsvogel is , houd ik in de gaten. Tot nog tot 0,0. Maar vanochtend bij de zuidelijke plas van Bosdijk was het raak; ik zag een schicht over het water scheren, had de tijd om de kijker te pakken  en kreeg 'm te pakken. Aan de overkant in de ruige wal op een uitstekende tak was íe neergestreken. Zonder kijker niet te zien. Snel de camera met telelens gepakt en foto's genomen. Ik wist ongeveer waar de IJsvogel neergestreken was. Die plek meermalen gefotografeerd zonder dat ik het vogeltje zag, Op hoop van zegen. Thuis alle foto's nauwkeurig bekeken en eindelijk zag ik de IJsvogel zitten. Even later moest ik weer zoeken, Weer zag ik 'm. Direct maar de foto bewerkt voordat ie weer onzichtbaar was. Het is een amateurfoto maar ik neem er genoegen mee, de scherpte, voor zover aanwezig,  gaat bij verdere vergroting verloren en ik laat het zo. 

donderdag 24 september 2026

Lelietje met vruchtjes


Het heeft weken geduurd voordat de vruchtjes gingen kleuren. Dit jaar meerdere bevruchte bloemen met als gevolg meerdere vruchtdragende planten. Pas op: het Lelietje der  Dalen is  giftig. Zelfs het vaaswater waarin de Lelietjes hebben gestaan is giftig.  Wel een gezellig gezicht , de oranje bessen met de aftakelende paralelnervige bladeren. Het is geen steenvrucht maar heeft een paar, van 1-5 zaadjes. 
 Het is lid van de Asperge-familie, en vormt ondergronds een uitgebreid netwerk van wortelstokken. Hierdoor is de plant moeilijk te verwijderen.

woensdag 23 september 2026

Op de uitkijk


 Niet op de nok van een boerderijschoorsteen, niet op de nok van een nestpaal, niet op een hekpaal , niet vanuit een nest in een hoogspanningsmast, maar vooruit, een doodgewone lantaarnpaal is ook goed vindt de Ooievaar om de omgeving te bekijken.

Witte Koraalzwam


 Ik woon al enkele tientallen jaren in een huis met dezelfde tuin, maar heb nog nooit deze paddenstoel in mijn tuin waargenomen, de Witte Koraalzwam. Meerdere plukjes onder de Rode Hazelaar wat weggestopt onder dode bladeren. De paddenstoel bestaat uit korte steeltjes met aan het eind wat vertakkingen. Hij schijnt eetbaar te zijn, maar er zit niet veel smaak aan. Hoe komt zo'n schimmel nou in mijn tuin? Ik denk zwevend als spore. Net zoals trouwens die andere nieuwe paddenstoel , de Dikrandtonderzwam. Die groeit ook maar door, tenminste de ene.  Ik ben benieuwd of de Koraalzwam zal uitgroeien tot een heksenkring, zoveel zijn er wel.

dinsdag 22 september 2026

Krakeenden


 Vooraan mannetje, erachter het vrouwtje. Al die vrouwelijke eendensoorten lijken op elkaar, schutkleur bij het broeden. Ook mannetje heeft een witte spiegel , hier nauwelijks zichtbaar. Ik denk dat Krakeenden in grotere getale voorkomen als onze Wilde Eenden. De populatie heeft zich de laatste jaren enorm uitgebreid. Alle kilometerhokken in Nederland, behalve klein deel Drenthe, groot deel Overijssel en de Veluwe met in Oost Noord-Brabant wat mager , hebben broedparen van de Krakeend. 

Broedparen 21.000-26.000 Winteraantallen 59.000-72.000

maandag 21 september 2026

Windevedermot


 De motten vormen een familie die behoort tot de nachtvlinders, macro's.  Motten vouwen bij rust de vleugels geheel op, maar als ze gebruikt worden zie je dat ze veergrote zijn, ook weer met voor- en  achtervleugels. De waardplant van deze soort is de Haagwinde ( pispotjes) . Ze verpoppen zich echter in de grond. Het is een algemene soort die in heel Europa wordt waargenomen. Deze zat bij mij op de schuur bij het licht.

zaterdag 19 september 2026

Meerkoeten in groepen

 


De Meerkoet is een felle verdediger van zijn territorium en die zijn er nogal . Ik denk  dat de Meerkoet één van de vogels is die het grootste aantal broedparen heeft. Ik heb het wel eens uitgerekend voor de polder Demmerik en kwam boven de honderd uit. Allerlei soorten water, maar ook een steigertje of aanbouwtje in de grachten van Amsterdam kan een nest dragen, opgetrokken met oud vuil. Echter, in het najaar is van de vechtlust weinig over en vormen ze groepen, die vaak uit honderden vogels bestaat. In de loop van de winter worden de groepen steeds groter. Een deel van onze broedvogels vertrekt naar zuidelijke streken, dat wordt aangevuld met vogels uit het noorden. 

Aantal broedparen 120.000- 150.000. Geschat overwinteraars plm. 450.000 Wegtrekkers plm. 400.000
Broedgebieden: Grootste deel Friesland. ten noorden stad Groningen. geheel Noord-Holland. Geheel Zuid-Holland, grootste deel Utrecht( behalve Heuvelrug) , NoordWest Overijssel, Zeeland nauwelijks en verder de Randmeren. Andere niet genoemde provincies geen broedparen.

vrijdag 18 september 2026

Vogels ringen.


 Bij toeval vanmiddag de Vogelringgroep De Haar aan het werk gezien. Bij Bosdijk hadden ze een gezinnetje Knobbelzwanen gevangen en waren aan het ringen en  onderzoek doen om bijvoorbeeld vogelgriep vast te stellen. 

Zij ringen allerlei vogels vooral op landgoed Haarzuilens, maar dus ook in de polder. De zwanen kregen een witte ring met code aan een poot en een metalen ring. Dus vogelaars, let op pootgeringde zwanen. Ik heb wel eens op de Gagelweg een paar Torenvalken  afgelezen die door hen geringd waren en een keer meegedaan om de golfbaan bij Haarzuilens  te verlossen van Brandganzen die op de Haarrijnse Plas, nadat ze geringd waren,  werden vrijgelaten. Bij de groep ook  oud-leerling en oud-collega vogelaar Tijs.




donderdag 17 september 2026

Een klucht Fazanten


 Ik zag vanmorgen een groep jonge fazanten samen met hun moeder, veronderstel ik, foerageren in de Bovenlanden. In alle rust, zich niets aantrekkend van mijn aanwezigheid,  gingen ze het weiland over. De moeder heeft ertussen gezeten, maar het waren al grote jongen zodat moeders niet opviel. Zeven jongen met een moeder. Jagers noemen dit een klucht (  of kluft) , speciale naam voor  een groep jonge Fazanten met hun moeder.. Op de foto de helft van de klucht.

woensdag 16 september 2026

Opening Halsringseizoen


 

Een vroege opening met een groene halsring , maar zonder de code. De geschiedenis herhaalt zich, vorig jaar op precies dezelfde plek, vanaf de Ter Aase Zuwe,  en dezelfde tijd ook een Grauwe Gans met groene halsring maar zonder code te kunnen lezen. Op deze afstand scherpstellen is een toer en geluk hebben. De gans zat op ongeveer 700 meter en was moeilijk scherp te krijgen. Bovendien is de code wit geschreven en dat is op die afstand niet af te lezen. Kwestie van geld. Een groene ring bestaat , zoals alle andere ringen ook, uit twee laagjes waarbij de code uit de bovenste laag plastic wordt weg gefreesd. Bij deze ring dus groen op wit. Vanochtend opnieuw gezocht maar geen gans te bekennen?? Zaten dus ergens anders.

dinsdag 15 september 2026

Aan de maaltijd


 Deze Kruisspin zat er al enkele dagen, hele dagen en nachten te wachten op een prooi. Vanochtend eindelijk zo ver: twee insecten die in het web waren geraakt. De eerste, denk ik, was een ingekapselde Langpootmug en de tweede waar de spin mee bezig was ,  een Macrovlinder, een spanner of iets wat daar op lijkt. De Langpootmug was genuttigd en de nachtvlinder werd genuttigd. Ik heb wat foto's gemaakt, alleen de ingekapselde nachtvlinder wilde er scherp op. Naarmate de uren verstreken verkleurde de vlinder. Hij werd donkerbruin en de spin bleef eten.. Effect van het ingespoten spinnengif? 



maandag 14 september 2026

Bonte Piet

 


Kievieten in groepen, Tureluren weg, Grutto's weg en Scholeksters ( Bonte Pieten) ook weg, behalve deze ene in de Bovenlanden vanmiddag. Overwinteren doen (deden) ze bij duizenden op de Waddenzee en de Delta. Helaas gaat het aantal zienderogen achteruit ook als nawee van de mechanische kokkelvisserij. Deze visserij is verboden maar het herstel van de populatie komt moeilijk op gang. 

Deze vogel heeft een vage keelband en de snavel heeft een zwarte punt zodat dit exemplaar een 1e jaars vogel is. Nou heeft het winterkleed van volwassen vogels ook een keelband maar geen zwarte punt. Dus een jong.

zaterdag 12 september 2026

Buizerd met borstband.


 Buizerd met U-vormige borstband, die verder niks zegt over een ondersoort of iets dergelijks. De kleuren van een Buizerd kunnen nogal verschillen, in de winter vaak lichte vormen, afkomstig uit Skandinavie, in de zomer zijn deze lichte vogels vertrokken. Veel Buizerds zijn totaal bruin gekleurd. Even later vloog deze Buizerd verder, ik kon de vogel nog net fotograferen.



vrijdag 11 september 2026

Vleesvlieg spec.


 Het woordje spec. achter een naam betekent dat de soort niet bekend is, althans bij de naamgevers niet. Die naamgevers zijn meestal wel deskundigen op het gebied van de soorten, maar hier hebben ze geen moeite gedaan , of geen zin hebben gehad, het beest tot op de soortnaam te determineren. Het zij zo. 

Ik probeer indien mogelijk een macrofoto te maken en dat is bij deze vlieg aardig gelukt, al zeg ik het zelf. De mooie ogen en de haartjes op het borststuk zijn scherp. De beide vleugels daarentegen weer onscherp. Wel aardig gelukt , dacht ik.

donderdag 10 september 2026

Gewone Vliegendoder


 Ik merkte al op dat de Klimop in bloei begint te raken. Dat veroorzaakt veel af- en aanvliegen van insecten. Vanmiddag weer één met mimicry. Lijkt op een Limonadewesp die gevaarlijk kunnen steken. De Gewone Vliegendoder zal ook wel kunnen steken, gezien de naam. 

Het is een graafwesp die een holletje in de grond maakt en daar de prooien in legt. Vliegen die hij niet doodt maar verlamt. Zij legt op de verlamde vliegen een eitje dat uitgekomen, de verlamde vlieg als voedsel gebruikt.  


woensdag 9 september 2026

Huismoeder


 Onder de keukenafvalbak vond ik deze vlinder. Wat ik verwachtte gebeurde niet, hij/zij vloog niet weg. Zo dood als een pier. Ik gaf het beestje direct maar een naam: Huismoeder. De computer van waarneming.nl gaf me gelijk. Ik heb met wat prepareernaalden nog geprobeerd de achtervleugels zichtbaar te maken door de voorvleugels opzij te schuiven,  maar door de lijkstijfheid, ook bij de vlinders, mislukte dat volkomen. De vleugels veranderden in brokjes. De achtervleugels kwamen in stukken en brokken tevoorschijn. 

Waarom zoveel moeite voor de achtervleugels: itt de voorvleugels zijn de achtervleugels prachtig gekleurd. Oranjegeel met een bruine rand.  Ik heb veel vaker een Huismoeder als onderwerp gehad maar nog nooit een foto met de gele achtervleugels kunnen nemen. Hoop doet leven.

dinsdag 8 september 2026

Spinnenwebhuislook.

 


                                                                                                                                                          Bovenstaande foto  heb ik genomen in de rotstuin van de Botanische Tuinen van de Universiteit van Utrecht. Het was al jaren een wens van me om daar eens een bezoek te brengen. Wel, dit is het begin van een nieuw bezoekadres, de Botanische Tuinen  aan de Budapestlaan in  Utrecht. Op de kopfoto staat de Spinnenwebhuislook, een neefje van de Huislook die bij mij al 50 jaar op het dak van m'n schuurtje vastzit en nooit opgeeft, ook niet door de afgelopen droogte. Deze plant heeft me die jaren beschermd tegen blikseminslagen en ander ongerief. Hij wordt dan ook wel Donderblad genoemd.  Op 11 juli 2017 heb ik er al uitgebreid over geschreven. 

De Spinnenwebhuislook heeft dezelfde krachten , maar ook , en daar heb je de naam, is de top bedekt met een op spinnenweb gelijkend weefsel. Ook een prachtplant die net als mijn Huislook, groeit en bloeit op een rotsbodem. 

Op onderstaande foto nog eens de bij mij groeiende Huislook. Het water dat ie nodig heeft slaat hij op in de bladeren,  die dik en een beetje vettig aanvoelen. Door dat vet verdampt hij nauwelijks water. Laat Donar maar donderen.


maandag 7 september 2026

Dikrandtonderzwam 2


 Op 27 juli schreef ik over de vreemde paddenstoel op een stobbe in mijn tuin, in tegenstelling tot de meeste paddenstoelen is deze nog steeds aanwezig en groter geworden. Bijna alle soorten paddenstoelen zijn na een paar dagen weer verdwenen, deze niet. Dat was ook de verwachting, tonderzwammen kunnen lang zitten. 

Voor de rest is me de functie van het witte en het bruine niet geheel duidelijk, waar worden de sporen gevormd. Ik vermoed in het bruine.  Maar als ik mijn tonderzwam vergelijk met andere tonderzwammen blijkt dat de kleuren op andere foto's omgekeerd zijn: de bovenkant is bruin, de onderste helft is wit. Ook  het blad van de Mycologische Vereniging geeft het omgekeerde kleurverschil te zien, boven bruin, onder wit. Nog steeds heb ik niet ontdekt waar de sporen worden gevormd.

zondag 6 september 2026

5m. onder NAP

 Ik ben weer terug uit de bossen en kan m'n hart ophalen in de eigen tuin die 5 meter onder NAP ligt.  Ik ben altijd blij de kathedraal van Vinkeveen weer boven het geboomte te zien uitsteken. Ik had de telelens weer bij me maar heb hem nog nooit in de bossen gebruikt. De Wolf was weer eens afwezig, hoewel ik in de buurt van een roedel zat.

Geef mij de weilanden van Demmerik , de Gagel en de Derde Bedijking  maar, veel meer te beleven. Alhoewel het momenteel rustig is met waterwild, de eenden zitten in het eclipskleed de rui te beleven. Weinig actie. 

De klimop is de bloei gestart met de nodige bezoekende wespen, zweefvliegen en vleesvliegen. Op de foto de Doodskopzweefvlieg. Op het borststuk kun je met wat fantasie een doodskop ontwaren.



vrijdag 4 september 2026

Vos


 In  de begroeing vond ik de keutel van een Vos. Het beest heeft zich te goed gedaan aan de Wilde Kers. De keutel zat vol met de steenvruchten van de kers die her en der over het terrein verspreid staat.

Verder heb ik een filmpje genomen met de infraroodcamera bij de verdronken muis van gister,  van de Vos die het beestje heeft geroken en opgepeuzeld. Vossen zwervend tussen de caravans en vouwwagens.  Helaas lukte het niet om een tweede keer het filmpje te zien. Oorzaak? 

donderdag 3 september 2026

Dode muis in m'n slabak


 Ik had de tonijnsalade aangemaakt met olijfolie ipv zonnebloemolie. Nog nooit gedaan en zal het ook niet weer doen. De smaak was goed maar vet, tot en met vet. De slabak kwam vet uit de vaat. Om dat de bestrijden had ik de bak gevuld met wat gebruikt vaatwassop en in de voortent gezet. Het zou 's nachts wel oplossen zo was de gedachte. 

De volgende morgen, vanochtend dus, zag ik de slabak die ik al weer vergeten was, in de voortent staan met wat zwarts er in. Vanuit de verte leek het wel een keutel, maar dichterbij bleek het een muis te zijn. !!?? Dood. Ik vermoed verdronken in het sopje dat er nog inzat. Maar heeft dat beest dan geen poging gedaan eruit te klimmen? Maar hoe komt dat beest erin??  Maar de wand zal te glad geweest zijn om boven te komen. RIP. Volgens de computer van waarneming.nl is het een Gewone Bosmuis. Komt hier talrijk voor.

woensdag 2 september 2026

Mikiola fagi


De meeste Beuken hebben ze niet, een enkele wel: de Beukengalmug. Hier de gal. De determinatie-computer van Waarneming.nl  liet me in de steek, dus mijn aloude vriend  Het gallenboek van Docters van Leeuwen (1957) gepakt en de Beuk opgezocht. Ik kwam al gauw uit op de Mikiola Fagi, oftewel de Beukengalmug. Keiharde gallen, aan de bovenkant van het blad, meestal geplaatst op een nerf. Binnenin een kamertje met een larfje voor de de galmug. In de nazomer is de gal rijp en valt op de grond, alwaar de verpopping plaatst vindt. 

dinsdag 1 september 2026

Groot Schildmos


 Dit korstmos heeft grote lobben, thallus (plantenlichaam) bladvormig. Door het hele land verspreid, zelfs Wadden behalve Ameland.