dinsdag 30 juni 2015

Vliegvlugge Zwarte Sterns


Gisterochtend eindeliijk gelegenheid om even een blik te werpen in de kolonies Zwarte Sterns in Demmerik. In kolonie Bij de Sluis zaten er vorige telling, van twee weken terug, minstens 14 jongen. Nu geen enkele meer, alles uitgevlogen ?, vraag je je dan af. Hier en daar in de buurt werd wel een jong gevoerd, maar je weet niet uit welke kolonie dat jong komt. Toevallig maakte ik even een praatje met de boerin en hoorde van haar dat haar man op een bruggetje 14 jongen had geteld. Dit zijn hoogstwaarschijnlijk de jongen uit de kolonie Bij de Sluis. Er alarmeerden twee paar volwassen vogels, er was nog een vlotje met twee eieren. Een laat legsel, misschien een tweede.
In de Putakker, hier zijn de sterns wat later begonnen met broeden, zaten minstens 4 jongen, waarvan twee vliegvlug. Op de foto een vliegvlug jong. Gelukkig heeft deze kolonie zich hersteld.
Er kwamen voortdurend sterns over die diep uit de polder kwamen en rechtstreeks naar een weiland met koeien vlogen. Hier tussen de koeien gingen ze op jacht naar insecten, die opgejaagd worden door de grazende koeien. Vooral Langpootmuggen, die als emelt in de grond leefden, zijn bij de vogels favoriet en niet de Strontvliegen, die op de koeienvlaaien zitten die op een eerder begraasd weiland liggen. Zie foto


maandag 29 juni 2015

Slechtvalk


Zaterdagochtend weer eens naar Demmerik, hoog tijd om de laatste broedende weidevogels te controleren en daarna de beide kolonies Zwarte Sterns te bezoeken. De broedende Kievit met het schrikdraadje er om heen had de koeien overleefd. Die zijn nu een paar percelen eerder aan het grazen, maar komen volgende week weer terug. De eieren zullen dan zo langzamerhand wel uit zijn. Ik loop het veld in en al snel een alarmerende klagende Kievit, aan de roep te horen zijn er jongen. Klopt. Twee jongen vlak naast het nest, nog een ei en het derde jong is verborgen onder het lange gras.  Het ei zal nog dezelfde dag wel uitkomen, dan kan het schrikdraadje opgeruimd. Nestbescherming gelukt.

Ik loop door naar het volgende perceel, heeft de Scholekster al jongen? Zou best kunnen. Aan het begin zie ik een Visdief duikvluchten uitvoeren op een onzichtbare vogel, even later gaan veel vogels de lucht in. Behalve de Grauwe Ganzen, die verderop foerageren. De Spreeuwen vliegen in paniek in gesloten formatie heen en weer, dat lijkt op de aanwezigheid van een Havik of een Slechtvalk. De Visdief gaat door met z'n duikvluchten en de Scholeksters gaan enorm te keer. Ik zie ze bij het nest in de buurt een vogel aanvallen: een Slechtvalk. Deze is bezig z'n prooi te slopen. Het zal toch niet een jong van de Scholeksters zijn?

Nou hebben we zoveel moeite gedaan om het nest te sparen: er zijn neststokken geplaatst om boer en loonbedrijf  op het nest te attenderen. Op deze baan heeft de bagger gelegen die later elders is gebruikt. Toen is er gefreesd, gespit, gekilverd (kilveren is landegalisatie), met een rotor geëgd, ingezaaid en met een baggerspuit beregend, maar de Scholeksters zijn steeds teruggekomen. En nu zit me daar een Slechtvalk ( overigens een pracht vogel) al onze moeite op te peuzelen. Ik baal.
Wat blijkt, als ik dichterbij kom gaat de Slechvalk er met de prooi vandoor, er liggen veel veren op de grond en er liggen twee eieren in het nest!! Warm. Ik vind een klein sternachtig snaveltje met wat bloederige botjes tussen de veren. Ik snap dan het gedrag van de Visdief, die een jong heeft verdedigd, en het is toeval dat het gebeurt naast het nest van de Scholeksters. Als ik later weer terug ga zit er al weer een Bonte Piet ( Scholekster) op het nest.
Op de foto, veel te ver weg genomen maar vooruit, zit de Slechtvalk naast de nestsstokken. Helemaal links een schim van een Scholekster. Op de achtergrond Grauwe Ganzen die alleen voor mij wegvliegen.
Morgen over de Zwarte Sterns.

vrijdag 26 juni 2015

Wortelharen.


Met vaderdag heeft m'n nageslacht aan me gedacht, niet door een fles met Schots vocht voor me mee te nemen ( jammer), maar door me een kistje met compost inclusief zaden  kado te doen. Ik kweek wel eens onze eigen Tuinkers, zo zullen ze op een idee gebracht zijn. Ik heb tot ontsteltenis van mijn vrouw alle 4 zakjes met zaden gezaaid en de gevolgen zijn  nu al zichtbaar. Dat wordt een gevecht om de ruimte. Veel dubbelbladige kiemplantjes  ( dat zijn de twee lobben van de Tweezaadlobbigen die het eerste voedsel leveren) verdringen elkaar en daardoor komen er ook wat worteltoppen boven de grond. Er zit een wit   fijndradig laagje direct achter de worteltop. Het lijkt net schimmel. Mocht je dat thuis bij kiemplantjes ook wel eens zien, niet weghalen . Het is geen schimmel, maar het zijn de wortelharen.
Wortelharen nemen van de wortel het grootste deel van de water- en zoutopname voor hun rekening. Ze groeien tussen de bodemdeeltjes en vormen een innig geheel daarmee. Het zijn opperhuidcellen (epidermis) met een lange uitstulpingen. Als de wortel verder groeit sterven ze af en komt er ietsje verderop achter de worteltop een nieuwe zone met wortelharen. Hier zitten verse zouten in de bodem. Ze zorgen ook voor een stevige bevestiging in de grond.
Over een paar weken eten we , als de plantjes elkaar het kistje niet uitgevochten hebben, o.a. eigen gekweekte Bietensla, Mosterdsla en Eikenbladsla. Ik ben gek op sla.

Goed weekeinde en blijf kijken.


donderdag 25 juni 2015

Lekker in't zonnetje


Koudbloedig en warmbloedig. Jarenlang stonden deze begrippen in de leerboeken van onze leerlingen. Koudbloedig waren dieren die hun temperatuur niet zelf konden regelen en warmbloedige dieren konden dat wel. Geleedpotigen , o.a. insecten, zijn koudbloedig en hebben kunstjes nodig om op temperatuur te komen zodat ze bijvoorbeeld sneller kunnen jagen of sneller kunnen vluchten. Op de foto is zo'n kunstje te zien: opwarmen in de zon. Als ze 's ochtends moeten bijkomen van een koude nacht willen ze graag in het zonnetje opwarmen. Het was vanochtend druk in deze Vuilboom, op veel bladeren zaten vliegen en hommels. Wespen heb ik het nog niet zien doen. Ook libellen zitten graag in de zon.
Het is niet zo dat een warmbloedig dier per definitie ook warmer is als een koudbloedige. Als je zo een poos in de zon zit kan de lichaamstemperatuur best hoger zijn als die van een warmbloedige. Tegenwoordig spreekt men dan ook liever van een constante en een niet-constante lichaamstemperatuur. Bij een constante temperatuur komt de warmte van binnenuit ( endotherm) en bij een niet-constante komt de warmte van buiten het dier (exotherm). Er zijn ook dieren die beide hebben, hexotherm. Denk aan  dieren met winterslaap, zoals Egels en vleermuizen. Deze kunnen hun stofwisseling  weken en zelfs maanden op een lagere stand zetten, zodat de temperatuur behoorlijk daalt en er niet meer gegeten en gedronken hoeft te worden .

woensdag 24 juni 2015

Kievitsnest.

Het Kievitsnest, waar Gijs omheen een schrikdraadje tegen de koeien  heeft  gespannen is nog niet uit. Op 4 juni heb ik het gevonden en stel dat rond die datum begonnen is met broeden, dan zal het nog enkele dagen tot een week duren voordat de jongen uit het ei  kruipen. De broedduur van de Kievit is 26-28 dagen. Bij het ophalen van de koeien heeft Gijs een foto genomen (zie hiernaast), even gevoeld en de eieren waren warm, dus de vogel broedt nog. In het lange gras, waar de koeien niet bij kunnen, ( zie ook logje van 18 juni) is duidelijk het gangetje te zien waarlangs de vogel naar het nest gaat. Tegen de tijd dat de jongen rondlopen zijn de koeien alweer verkast naar een ander weiland met lang gras en zullen ze een rijke hoeveelheid strontvliegen op de vlaaien kunnen vangen. Ze moeten voor hun eigen kostje zorgen. Dit is een laat nest, waarschijnlijk is het eerste nest verloren gegaan en beginnen sommige vogels aan een nieuw legsel.

dinsdag 23 juni 2015

Naaktslakken aan het ontbijt.


Eindelijk weer eens een ochtendwandeling kunnen doen, nu we het klussen op een laag pitje hebben gezet . Voorlopig genoeg gezaagd, geverfd, geschuurd, etc. In  een regenachtige nacht komen de Naaktslakken altijd tevoorschijn om wegen en  fietspaden over te steken, op zoek naar voedsel. Overal lees je dat het Herbivoren zijn maar zo langzamerhand weet ik wel beter. Platgereden slakken behoren tot hun favoriete maaltijd. Ik zag onderweg een platte, dode kikker die, op de rug liggend, opgepeuzeld werd door een stel Naaktslakken. Helaas had ik geen camera bij me. "Straks even de schranspartij fotograferen", dacht ik. Maar een leerling van de nabijgelegen basisschool was me waarschijnlijk voor door de kikker in de berm  te schoppen. Weg slakken. Dan maar even op het fietspad kijken. Er werd nog volop ontbeten Zie foto.Het zijn dus ook aaseters.

maandag 22 juni 2015

"Voetstap van de blanke"


De Smalle Weegbree (Plantago lanceolata)  begint zo langzamerhand overal te bloeien, vooral in ruigtes met niet te lang gras. Plantago komt van het Latijnse planta pedis , wat voetzool betekent. Lanceolata betekent lancetvormig ( de bladeren dus). Het is een tredplant , hij kan goed tegen betreding. Vandaar ook vaak op voetpaden. Het is ook een cultuurvolger. Overal waar Europeanen in Amerika waren geweest groeide hij. Daardoor de naam "Voetstap van de blanke" door de Indianen. Weegbree komt van het Oud-Saksisch wege brede, een plant die dus breed op de weg groeit.  De aarvormige bloemen staan op lange gegroefde stelen en zijn tweeslachtig: de witte meeldraden vallen op, de vrouwelijke bloemetjes daaronder wat minder.
Uiteraard is de plant gebruikt, of nog steeds in gebruik, als volksmedicijn:  psyllium dat in de zaadhuid zit werd wel gebruikt als verbeteraar van de stoelgang.