De eerste vlinder 2023.

 Gefeliciteerd met m'n eerste vlinder van 2023. Het is de nachtvlinder Grote Voorjaarsspanner. Zal wel  afgekomen zijn op het licht van de schuurlamp en is blijven zitten, tot mijn grote vreugde. Het is één van de vroegste vlinders , brengt de winter door als pop. De vliegtijd is van februari tot en met april. Hij komt vooral af op licht en hoopt dan dat er een vrouwtje in de buurt is. Die vrouwtjes zijn  naar de lichtplek moeten klimmen, ze hebben geen vleugels. Hoogstens een paar vleugelstompjes,  maar daar kunnen ze niet mee vliegen. Deze spanner is vooral te herkennen aan de rij zwarte stippen  op de achterste rand van de vleugels ( zie foto).  Deze soort komt vooral voor in loofbossen en tuinen. Staat op de Rode Lijst als Niet Bedreigd. 

Hij lijkt veel op de Grote Wintervlinder maar die heeft geen zwarte stippen.

Brandganzen

 Toen ik in de zestiger jaren van de vorige eeuw begon met vogelen was een klein poldertje, de Bantpolder ten noorden van Anjum (Friesland) , bij iedere vogelaar bekend door het overwinteren van de hele wereldpopulatie Brandganzen. Alleen daar waren ze. En foerageerden ook wat aan de Friese kant  van de Lauwerszee, toen nog niet afgedamd. De Brandgans was een arctische broedvogel van Nova Zembla, Spitsbergen en Groenland. 

Met de Vogelwerkgroep van de jeugdbond hebben we toen in opdracht van het toenmalige RIVON ( Rijksinstituut voor Veldbiologisch Onderzoek)  planten uitgestoken die als voedsel  dienden voor de Brandganzen. Dat wilde deze instantie weten. We  verbleven in een keet van Rijkswaterstaat in Dokkumer Nieuwe Zijlen. Er lag sneeuw dus was het hartstikke koud. Vooral 's nachts. 

In de 70er jaren groeide de populatie in Rusland enorm, via de Baltische staten werd naar Skandinavie (Gotland) uitgebreid en op een gegeven ogenblik werd ook gebroed in Nederland ( 1982) . Vooral in de Delta van Zeeland. In 2012 werd de populatie in geheel Nederland geschat op plm. 20.000 paren. Ook werd er gebroed in Noord-Holland en vonden er uitbreidingen plaats in Groningen, Overijssel en Brabant. 

Wintergasten: Er komen in de winter nog steeds geweldig grote groepen uit het Noorden, men schat de aantallen op plm. 800.000. Ook wordt er weer overwinterd in Friesland  ( Lauwersmeer, Workumerwaard)  Hier in de Ronde Venen, waren nauwelijks Brandganzen, je hoorde en zag ze overtrekken richting Delta. Welke winter het is geweest weet ik niet meer maar Friesland raakte op een  gegeven ogenblik dichtgesneeuwd. Alle Brandganzen daar gingen richting Delta. Bij het passeren van de het Groene Hart bleven er groepen hangen, sindsdien hebben we hier elke winter ook een kleine populatie Brandganzen. 

Gister zaten de Kolganzen op mijn weidevogelgebied in polder Demmerik, niet zover van de Ter Aase Zuwe. Ondanks de nevel toch goed afleesbaar: T4G en IL1 ( Hoofdletter I, hoofdletter L en cijfer 1). De eerste is twee weken geleden geringd in Heerewaarden en nu hier, van de andere gans zijn nog geen ringgevens ingevoerd.

Nesteldrift.

 Ook de importparkiet , Halsbandp., heeft last van de voorjaarshormoontjes. Overal gekwetter en gefladder achter elkaar aan en hier twee bij eventuele nestopeningen in deze Papierberk. Waar een tak afbreekt verrot het hout en ontstaat een gat. Een prachtige plaats, ze hoeven er niks, zoals bij een specht. voor te doen. In een vorig jaar heb ik uit het bovenste gat al eens een staart zien steken. Ik weet niet of er genesteld, gebroed en gevoerd werd. 

Rond Dambordje

 Ik heb me weer eens "verlaagd"  (letterlijk) tot wat korstmossen op de grond. Na  zoveel ganzen wordt  het weer eens tijd om met de weidevogels te beginnen. En als afwisseling een heel ander stukje natuur: korstmossen. Plotseling zag ik enkele tientallen groeien naast de auto op het parkeerterrein op de bestrating , op een stukje waar geen auto's passen. Met de zoomlens wat foto's genomen die ik in het fotobewerkingsprogramma van Canon heb bewerkt en groter gemaakt. De scherptediepte is altijd het probleem bij het vastleggen van zulke platte  voorwerpen. Deze is wel aardig gelukt, vind ik. Standaard gebruik ik de determinatie-computer van waarneming.nl en pak dan de Veldgids Korstmossen om de determinatie te verifieren met de foto's in het boek. Soms klopt het van geen kant, meestal wel. 

 Rond Dambordje: Bij dit korstmos ook weer een fraaie naam. Ik vermoed dat korstmoskenners ( lichenologen)  jaren met de naamgeving van alle korstmossen  bezig geweest zijn. De Veldgids Korstmossen staat barstensvol Nederlandse namen, uiteraard ook de wetenschappelijke naam. 

Als je de foto wat vergroot zie je overal ronde lichaampjes,  de een wat groter dan de ander. Dit zijn de  schotelvormige  apotheciën diep ingezonken, bodem ervan zwart en de rand ervan heeft de thalluskleur, thallus is plant. Een apothecie is een geslachtelijk voortplantingsorgaantje. De plant (thallus) is normaal grijs, nu na wat regen is de kleur groen. Ik denk dat door het vocht bladgroenkorrels gevormd zijn. Deze soort groeit vaak op horizontale oppervlakken van muren, stoeptegels, grafzerken, puin etc.. Veel op beton, cement en bakstenen. Hier dus op straatstenen, je ziet op de foto dat de puinstukjes in de steen niet begroeid zijn.

Verspreiding: algemeen in Nederland.

GANZEN: Vanmiddag bij de Kinderboerderij aan het Molenland Kolgans X6Gzwart. Weer de eerste waarneming na het ringen in Eemnes,. Geringd op 24-11-22 als mannetje juveniel. Ze komen wel vaker, na het ringen daar,  deze kant op.

                                                                                                                                                                  

U7Pzwart

 Polder de Derde Bedijking, achter Twistvliet en Molenland, en dus m'n "achtertuin" zat behoorlijk vol ganzen. Maar er liep een mollenvanger rond die weiland voor weiland de vogels opjoeg zodat een behoorlijk deel naar de andere kant van Molenland vertrok en dat is Polder Wilnis-Veldzijde. Toch nog een halsring kunnen scoren, maar ik vind dat het aantal halsringen behoorlijk terugloopt. U7Pzwart zat rustig en liet zich makkelijk fotograferen. Op 28-12-2022 geringd in Eemnes . Op 7-2-2022 had ik deze vogel ook op Molenland. Op 15-4-2022 op weg naar de broedgebieden afgelezen in Latvia ( Litauwen) Begin deze maand langs de Jonge Zevenhovense weg, tussen Noorden en Zevenhoven, waar een aantal vogelaars op zoek was naar de Dwergganzen. Vanmiddag hier en een uur later opnieuw afgelezen door Daan v B. waarschijnlijk op hetzelfde weiland. Polder Groot Mijdrecht-Noord was helemaal leeg. Weer terug naar de Ronde Hoep? 

Crocus tommasinianus bloeiend

Eerder dan een gewone Crocus,( er zijn honderden ondersoorten, kijk maar eens op Wikipedia, ) bloeit deze Boerencrocus , een stinzenplant,  vroeg in het voorjaar zoals nu al in februari . Hij werd vroeger vanaf de 16e eeuw vaak in kasteeltuinen, boerenhoeven, pastorietuinen en landgoederen aangeplant,  net zoals Winterakoniet, Sterhyacint, Holwortel, Kievitsbloem, Aronskelk, etc. etc. Dat gaf status aan de eigenaar. Een stins is een fries kasteel. Vergeleken met de gewone soorten heeft de Boerencrocus smalle bladeren en hebben een zachtroze paarse kleur die van boven naar beneden steeds witter wordt. De tweede wetenschappelijke naam is afkomstig van een Oostenrijks-Hongaarse botanicus Muzio Giuseppe Spirito de Tommasini (1794-1879). Hier bloeit íe in het gemeenteplantsoen.

Madeliefjes bloeien ook.

Oud hout.

 Ook deze Knotwilg zal eerstdaags omvallen, er zijn er meer op de Boterwal/Bosdijk die niet het eeuwige leven hebben. Of misschien brokkelen de vierkante blokjes eruit en blijft de schors met aanliggend bastweefsel over. Waar die blokjesstructuur vandaan komt? Het is oud hout maar het meeste oud hout daar is lang en vezelig, ooit houtvaten geweest voor het vervoer van water naar boven. Maar deze blokjesvorming? Ik weet het niet, in ieder geval een spontaan kunstwerk.

Ganzen: eindelijk weer eens Kolganzen langs de Poelweg , Waverveen. Waar enkele jaren geleden altijd ganzen foerageerden, is het nu regelmatig een kale boel. De gewoontes veranderen, gister langs de Botsholdijk een paar duizend , nu hier 3000 en zowaar ruim 500 Brandganzen. Deze winter nog niet zo'n grote groep Brandjes gehad. 

17.30 uur : lees net op de e-mail dat de Dwerggans die een aantal dagen hier de gemoederen bezig hield vertrokken is naar Noord- Holland. Hij/zij zit nu tussen Heemskerk en  Castricum.