donderdag 30 november 2017

♀ en ♂ Smienten tellen.


Het SOVON heeft samen met Waarneming.nl weer een nieuwe eendensoort uitgekozen om te tellen. Waren de Tafeleend (winter 15/16 ) en de Kuifeend ( 16/17) al aan de beurt , nu gaan we de Smienten turven. Hoeveel mannetjes (♂) en hoeveel vrouwtjes () zijn er in een groep Smienten aanwezig? Bij de genoemde eenden bleek dat er veel meer mannetjes waren als vrouwtjes. Hoe komt dat? Deze gegevens doen ons de ecologie van de soort beter begrijpen, tenminste als er later ook nog een paar keer geteld wordt. Nu wordt in januari 2018 de landelijke steekproef gehouden. Mannetjes en vrouwtjes zijn gemakkelijk te herkennen, zie de kopfoto: de mannetjes hebben een oranje-bruine kop met een gele kopstreep, de bovenkant is grijs. De vrouwtjes lijken op andere vrouwtjes-eenden, een bruin gestreepte  kleur om bij het broeden niet te veel op te vallen. Bij het opvliegen valt de grote witte vleugelstreep op. En dan het geluid: pieuw, pieuw. Een fluitend geluid. Hij wordt ook wel Fluiteend genoemd.

dinsdag 28 november 2017

Winterkoning


Ik zie regelmatig een Winterkoninkje ( officieel Winterkoning) door de tuin schieten, echter,  het is  me nog nooit gelukt deze soort mooi op een plaat te zetten. Ik heb daarom deze fraaie foto van Cees Willemsen in het logje gezet. Alleen het Goudhaantje is nog wat kleiner en lichter, maar de Winterkoning mag er ook zijn wat de geringe grootte en het geringe gewicht betreft. Zomers en winters , altijd zit er één in onze buurt. Ik heb een vermoeden waar gebroed wordt, maar het is een vermoeden. Het nest heb ik nog nooit in onze omgeving gevonden.
Het is een standvogel, maar Winterkoningen uit het verre noorden passeren ons land tijdens de trek.
Ook in de winter zingt dit beestje met een geweldig volume. Klaas J. Eigenhuis veronderstelt in zijn Etymologisch Woordenboek van Nederlandse Vogelnamen dat de soort misschien daarom Winterkoning genoemd wordt. Ik verwonder me altijd weer dat zo'n klein beestje zo'n geweldig geluid kan produceren.

maandag 27 november 2017

Methaangas


In de Nieuwsbrief van  Nature Today van zaterdag j.l.:

METHAANBUBBELS ZIJN GEVOLG ÈN OORZAAK VAN TEMPERATUURSTIJGING.

"25-nov. 2017- Door klimaatverandering en de stijgende temperatuur worden er over de hele wereld steeds meer methaanbubbels gevormd. En het vrijkomen van methaan, een sterk broeikasgas, zorgt weer voor verdere verhoging van de temperatuur: een vicieuze cirkel. Terugdringen van het broeikasgas is de manier om deze cirkel te doorbreken." aldus de aanhef in de Nieuwsbrief.

Met een proefopstelling heeft het Nederlands Instituut voor Oecologie en de Radbouduniversiteit onomstotelijk bewezen dat het uit het water opborrelende methaangas, ook wel moerasgas genoemd, zorgt voor de temperatuurverhoging van ons milieu. Gevolgen het broeikaseffect.
Methaangas wordt gevormd door bacterien die onder zuurstofloze omstandigheden organisch materiaal, dode planten, verteren.
Bijvoorbeeld in koeiemagen ontstaat methaan. Een koeiewind bestaat uit methaan, evenals een menselijke wind. Methaan is zeer brandbaar. Dus als je een wind laat kun je'm aansteken. Mijn leerlingen geloofden dat verhaal niet.
In het water van de singels die tussen de sportvelden van het Argonterrein zijn gegraven, borrelt het al zo lang dat park is aangelegd. Op de foto zie je het weer borrelen. Dat gebeurt al jaren. Als het vriest raken die methaan-wellen bijna niet dicht. Bij strenge vorst raken ook de wellen dicht en hoopt het methaangas zich op onder het ijs. De jongelui weten dat als ze een gaatje prikken in zo'n  bel, het methaangas er sissend uit vliegt. Je kan het aansteken, er komt een vlam uit.
Vroeger hadden veel mensen in het buitengebied een kleine gashouder  boven een methaanwel en werd ermee gekookt. Als de aardappels niet gaar wilden worden moest Jantje even extra in de sloot porren om weer wat gas omhoog te krijgen.

vrijdag 24 november 2017

♀ Kleine Wintervlinder.


Een paar blogjes terug schreef ik over de Kleine Wintervlinder, die in deze tijd nog vliegt. Ik had bij de buitenlamp aan de voorgevel twee Kleine Wintervlinders zitten, twee verschillend gekleurde mannetjes. Mannetjes kunnen vliegen , vrouwtjes niet, die kruipen gewoon omhoog "in de hoop" door een mannetje te worden ontdekt. Laat ik nu net bij de buitenlamp aan de schuur een heel klein "kevertje"ontdekken op de deur van de schuur. Ook omhoog kruipend,. Dat was geen kevertje maar een vrouwtje van de Kleine Wintervlinder. Je ziet de twee rudimentaire vleugelstompjes duidelijk zitten.
Ik hoop maar dat ze ontdekt wordt en de liefde kan bedrijven.

donderdag 23 november 2017

Let op de Nonnetjes.


Momenteel worden regelmatig Nonnetjes gemeld op Waarneming.nl. Dit is de kleinste zaagbek: je hebt de Grote Zaagbek ( komt in wat strengere winters voor op de Hoofdvaart in Waverveen) en de Middelste . Is zeldzamer en meer een vogel van zout water. Het Nonnetje is wel eens te zien , elke keer weer kijken, op de Grote Wije van de Botshol. Als het wintert komt het Nonnetje ook naar de Hoofdvaart,  die door het malen vaak open blijft.
Op de archieffoto, ook gemaakt op de Grote Wije, het mannetje. Het vrouwtje is wat saaier getekend, bruine kop en een grijs lichaam.

woensdag 22 november 2017

Zwartblesschaap


Zwarte schapen zie je niet zoveel, viel me nu pas op. Als ik 's ochtends m'n ommetje maak, zie ik op een perceel langs de Oosterlandweg dit groepje van geloof ik 15 schapen , pikzwart, hier en daar wat verschoten zwart. Een witte bles op de kop die loopt van tussen de oren naar de bovenlip. Als je de websites over schapen induikt, zie je pas hoeveel rassen ( ondersoorten) er wel niet zijn. De meeste heb ik nog nooit gezien, omdat ze hier in de Groene Venen niet voorkomen. Prachtige beesten.
Ik kom uit bij het  Zwartblesschaap: zwart met een witte bles, verder hebben ze witte sokjes ( op de foto ivm het hogere gras niet te zien) en een witte punt aan de staart. Het schaap dat bij de dam staat, misschien gaat 'íe erover, heeft ook een witte punt aan de staart.
Het schijnt een vrij zeldzaam ras te zijn, geliefd bij hobby-boeren en huisdier-hobbyisten. Kijk maar eens op Levende Have   . Of deze Zwartblessen op de foto stamboekschapen zijn  durf ik niet te zeggen, de blessen zijn wat kleiner als die op de website.

dinsdag 21 november 2017

Straatlantaarn.


Ik verwonder me er elk jaar over, de invloed van een straatlantaarn op de bladval. Hij staat rechtsonder verscholen achter wat hazelaarkatjes, jazeker een Boomhazelaar, maar duidelijk is te zien dat de bladeren dichtbij de boom het langst blijven zitten. De hele boom is kaal, gevuld met katjes, maar het licht van de in mijn ogen zwakke straatlantaarn vertraagd het afsterven en het afvallen van de nabije bladeren. Kwekers waarvan we 's avonds en 's morgens vroeg hun lichtkanonnen  weerkaatst zien in de lucht weten maar al te goed wat het effect is van licht. Groei en bloei.