Spontaan Verbascum thapsus

 Spontaan is deze Koningskaars bij mij in de buurt van de tuin tot groei ( en bloei ) gekomen. Hij staat op een randje aarde tussen de metselstenen en een tegel. Een grote, ik heb er regelmatig één, maar zo groot zijn ze niet zo vaak. Er is een zaadje, zo groot als een speldenknop, op een stukje aarde terecht gekomen en ontkiemt. Tweejarige plant en mag daarna afsterven. Maar heeft dan ontelbare hoeveelheid zaden gevormd, en hoop ik, uitgestrooid. Verderop in mijn tuin staat er nog één, maar kleiner. 

Veel tuinierders zien deze plant als onkruid, vooral als hij overal opduikt. Ik vind het elk jaar een prachtige plant die mijn tuin opsiert. In de volksgeneeskunde heeft hij verschillende functies: heeft een verzachtende invloed op luchtwegen bij kriebelhoest, van gedroogde bladeren en bloemen kun je kruidenthee maken. Er zijn in de literatuur meer ziektes te vinden die gevoelig zijn voor de Koningskaars.

Op onderstaande foto een macro van de bloem met inhoud . Hier zie je de naamgever van de plant Verbascum. De naam is afkomstig van het Latijnse barbascum en dat betekent "gebaard". Het  slaat op de typische wollige beharing van bladeren en meeldraden. 

Kopfoto: Klein Geaderd Witje

 KOPFOTO: Zo nu en dan komt er een vlinder langs, wat het aantal betreft hebben we wel eens betere tijden gehad. Ik heb in mijn tuin een Bont Zandoogje gezien, een Atalanta, een Distelvlinder, een Groot Koolwitje en nu dan een Klein Geaderd Witje. De bepoederde aders bevinden zich aan de onderkant van de vleugels. Bovenop zijn er nauwelijks vlekken. Het mannetje heeft één vlek op een vleugel, het vrouwtje twee. Dit is dus een mannetje.

Juveniele Visdief

Elk jaar broeden er wel een paar Visdieven in het reservaat langs de Ter Aase Zuwe. Het precieze aantal weet ik niet, verboden gebied voor mij. Het is me nog nooit gelukt om ook een paar Visdieven te verleiden tot broeden in mijn weidevogelweilanden. 

De jonge Visdief is te herkennen aan het witte voorhoofd , de heel lichtbruine bovendekveren die langzamerhand verbleken en de oranjesnavelbasis. Achter de stang zit  nog een jong. 

Marrebolle oftewel Roerdomp

Marrebolle , zo werd (wordt)  de Roerdomp in Friesland genoemd, mar betekent meer, van bijvoorbeeld Heegermeer, en bolle is het friese woord voor stier. De stier komt voort uit het geluid dat ie maakt, een zwaar hoempp, hoempp. En mar heeft te maken met het biotoop. Vanochtend een poos in de polder gezeten, op m'n driepootje, om misschien te ontdekken waar een eventueel nest van deze Roerdomp zou zitten. Niks gezien. Me verwondert over de grote aantallen Grutto's die op de gemaaide grasvelden aan het foerageren waren. Voor ze aan de tocht naar Afrika beginnen. 

Ging nog even perceel 2 en 3 over om misschien nog een tweede legsel te ontdekken, ook niks. Toen plotseling uit een zijsloot een Roerdomp opvloog. Toch aanwezig. Ik had de vogel makkelijk kunnen ontdekken gezien de plek waar ik zat. Geen schijn van kans. Ze hebben een uitstekende schutkleur. De Roerdomp vloog het reservaat in. 
 

Mier in de melkstal

Meende ik tot voor kort ( dit voorjaar) dat in mijn tuin alleen op de Vogelkers, ook wel Bospest genoemd,  Bladluizen voorkwamen en ik alle mogelijke moeite deed om de Mieren buiten de boom te houden, dit jaar kwam een andere struik met Bladluizen in beeld, n.l. de Glansmispel. Mijn Vogelkers werd te groot en is door Tonnie , mijn hovenier, jazeker,  in een rijtjeswoning een hovenier hebben ( heet dat niet bekakt ?)  tot op de grond afgezaagd. Wel met de boodschap dat er in een volgend jaar nieuwe takken uit de grondstobbe zouden groeien. Wel dat gebeurde, een hoe? Maar geen Bladluis te zien . Ra, ra hoe kan dat ?  

Toevallig draaide ik een blad van de Glansmispel om en zag tientallen Bladluizen !!.  Mieren liepen af en aan. Je ziet de Bladluizen zitten op een vertakking van de hoofdnerf, daar zuigen  zij de suikers uit de  bastvaten op die ze gebruiken als voedsel. ook halen ze aminozuren eruit.  Ze zuigen veel teveel op en de rest wat overblijft wordt uitgescheiden door twee buisjes, sifons, die  achter op de rug van de bladluizen zitten. Het secreet wat naar buiten komt noemen we honingdauw en is geliefd bij o.a. mieren. Vandaar de naam melkstal in de titel.  De mieren strijken met hun tasters over het lichaam van de luizen waardoor er meer honingdauw komt. Ze laten verder de luizen met rust en verzorgen als goede boeren hun melkvee. 

De twee sifons zijn moeilijk te zien, maar door de foto sterk te vergroten zie je bij de tweede luis boven de mier aan de achterkant twee donkergekleurde buisje uitsteken. De sifons. Bladluizen zijn de enigste dieren die dit hebben. 

 

Snorzweefvlieg

 Komt veel voor in ons land, deze Tweevleugelige . Heeft de naam met snor te danken aan de snorvormige streepjes op het achterlijf. Wordt ook wel Dubbelbandzweefvlieg of Pyjamazweefvlieg genoemd. Hebben allemaal te maken met de bandering van het achterlijf. Ogen zijn rood van kleur. Een deel van de populatie trekt in de winter naar Afrika en leggen dan per dag 200 km. af. Kunststukjes.

Sepsis spec.

Sepsis is een medische term , waarbij sprake is van een ontregeling van de bestrijding van een infectie. Het wordt ook wel bloedvergiftiging genoemd maar dit klopt niet. Het is een veel gevaarlijkere afweerreactie op een infectie. Er kunnen beschadigingen van weefsels en organen ontstaan , dit wordt een septische shock genoemd. Men heeft de naam sepsis verbonden met de gevolgen van deze shock, nl. dood. Deze Wappervliegen komen af op uitwerpselen, dode beesten en andere rottende organen.  Ze worden ook wel Wenkvliegen genoemd. Hele wapperende legers lopen dan over hun voedsel waarbij ze trillen met de vleugels.
 

Rustende Lepelaars.

Het broedseizoen voor de Lepelaars is afgelopen. In de buurt van de nesten, o.a. Kloosterkolk van de Botshol, zie je de jongen met roze snavels bedelen bij de oudervogels. Daarbij steken ze gehele snavel tot diep in de keel en hals van de ouders , die daar wat hebben bewaard voor de jongen. Polder Groot Mijdrecht en Waverhoek zijn favoriet bij de vogels. Heb je geen jongen te verzorgen dan kun je wat verderop je voedsel zoeken en van tijd tot tijd rusten met een slaapje. Hier gefotografeerd vanaf de Ter Aase Zuwe. De ogen geopend want wat doet die persoon daar op de weg? ( Foto's nemen dus).

Het  wandelpad langs de Lepelaarskolonie in de Kloosterkolk van de Botshol  is weer open en het pad over het Galgenland, begin bij de brug over de Bijleveld  in De Gagelweg, evenzo. Bij dit laatste pad kun je met een pondje oversteken en kom de je terecht op de Geerkade bij het gemaal Dooijersluis.

2e legsel Fuut

Op Bosdijk broedt momenteel een Fuut op haar tweede legsel. Terwijl een jong  ( enig overgebleven ?)  rustig naast moeders bij het nest wacht. De andere ouder heb ik niet gezien, maar die kan wel een paar sloten verder op zoek zijn naar voedsel.  Gelet op het gedrag van beide vogels staan ze wagenwijd open voor allerlei kreten uit de omgeving.  In Handbuch der Vogel Mitteleuropas ( Glutz und Bauer) staat vermeld dat de jongen uit het eerste legsel mee helpen met het voederen van de jongen van het tweede legsel. De jongen kunnen vrij snel na een paar weken al onderwater duiken zo dat ze daar visjes vangen. 

Weidehommel

 Nieuwe soort voor mijn tuin: de Weidehommel. Geheel behaard, twee gele banden, rood/oranjestuk ( moeilijk te zien) als achterste in plaats van wit. Weidehommels maken bovengrondse nesten in composthopen, struiken , mos en oude vogelnesten. Hij steekt alleen uit zelfverdediging. 

Ruwe Smele

Slechts een paar pollen op het oude plasdras. Maar honderden, zo niet duizenden bloempjes. "Inheems siergras met duizenden bloempjes" staat in de reclamefolders . Hij behoort tot de grassenfamilie. Het is een vaste plant waarvan de bloempjes in het najaar verkleuren tot geel.
 

Minder of meer geluk.

Ik had me voorgenomen niet elke dag meer mijn weidevogelweilanden te bezoeken want het broeden is voorbij en de beheerstaken zijn afgelopen. Behalve dan de Tureluur ( zie kopfoto) die me gister al alarmerend verwelkomde. Maar was alleen, geen vrouwtje te bekennen. Die zou dan volgens  mijn kennis van gedrag nog op het nest moeten zitten. Tureluren wachten vaak heel lang met het opvliegen vanaf het nest. 
 Het mannetje was vandaag weer alleen ( ben dus toch nog even gegaan) . Alarmeerde alleen als ik in het midden van het perceel was. Ben twee keer over perceel 2, het oude plasdras, gegaan maar geen opvliegende Tureluur. Zoeken is onmogelijk met zulk lang gras. Ook op 2. Als het paar jongen had gehad dan waren ze samen wel aan het alarmeren.  Geen geluk dus.

Wel geluk met de afdeling fotografie: het mannetje Bruine Kiekendief kwam langs en nam de sloot dichtbij om over heen te vliegen. Op zoek naar voedsel. Geen Tureluur die reageerde. Doen Tureluren niet of nauwelijks. Ik heb nog maar een paar keer meegemaakt dat een Tureluur trillend en scheldend achter een meeuw en een kiekendief aanging.

Al wadend door de Zuring  werd mijn aandacht even later getrokken door een licht roepje . Een klein zangertje moest ergens verborgen vragen om aandacht. Gelukkig ontdekte ik de Gele Kwikstaart, hoog in een Zuring. Al vaker hier waargenomen. Zullen ook wel ergens broeden of jongen hebben. Ik moet nog even een manier bedenken om daar achter te komen.

Noctua pronuba

 Het bruidsmeisje in de nacht. Zo ongeveer luidt de "vertaling"van de wetenschappelijke naam ooit weer eens gegeven door Linnaeus. In normaal Nederlands noemen we deze vlinder Huismoeder.Verklaar die naam eens. ???? Hij zat in de opgevouwen parasol en was moeilijk te bewegen. Toch vloog hij door de geopende tuindeuren naar binnen. Met veel kunst en wapperwerk kreeg ik 'm weer buiten. Toen de vlinder vloog waren de felgekleurde oranjekleuren van de achtervleugels te zien. Komt algemeen voor , als je geluk hebt. 

Noctua betekent in de nacht en pronuba is een bruidsmeisje. Linnaeus was gewend om vlinders met gekleurde achtervleugels een vrouwelijke naam of functie te geven. Raadsel opgelost??

Gevlekte of Gewone Rietorchis

 Gisterochtend bij mijn rondje over de nog te maaien weilanden een plant gezien die ik daar nog nooit heb gezien: de Rietorchis. Ik ken deze orchissen wel van andere landjes in de omgeving, maar hier?? Ik twijfelde nog even en dacht aan de Kattestaart maar nee, dit was een orchis. Thuis op juiste naam gebracht, de Gevlekte Rietorchis want hij had vlekken op ,de bladeren. Weliswaar vaag, maar bij goed zicht toch wel duidelijk aanwezig. In Belgie zeer zeldzaam, in ons land wat meer voorkomend.

Alarmerende Tureluur

Weidevogelbeheer.  Ben even wezen kijken op de nog niet gemaaide percelen 2 en 3. Het gras op 3 staat een halve meter hoog en is dus ongeschikt voor jonge weidevogels. Op 2 , het jaarlijkse plasdras, staat alleen langs de kanten een redelijke hoeveelheid gras dat straks goed gemaaid kan worden, in het midden waar dus veel water gestaan heeft staat  Zuring. Ben benieuwd of Gijs dat ook maait. Maar toen ik op 3 was achteraan alarmeerde een Tureluur en later op 2  op dezelfde hoogte weer. Ik ga niet zoeken, je vindt het toch niet . Je moet de vogel van het nest plotseling zien omhoogkomen dan heb je geluk. Zou wel leuk zijn, nog een Tureluurtje erbij. 

Witte Tijger

 Wat een naam voor een vlinder, maar dat vraag ik me bij wel meer namen uit de natuur af. Nederlandse namen die halverwege de vorige eeuw door entomologen, ornithologen , mycologen, zoologen, etc. etc. zijn gegeven , want "het beestje moest een naam hebben". Linnaeus en collega's hadden een wetenschappelijke naam ( potjeslatijn)  bedacht, en nu moesten ze ook een nederlandse naam hebben want er kwam een nederlandstalig boek uit over allerlei beesten, planten, schimmels, etc. etc. Dus aan de slag. Vandaar Witte Tijger !!??

Deze vlinder zat in een plooi van een rugzak van mijn jongste zoon en bereidde zich voor op een zomerslaap. Bijna geen leven en later toch weggevlogen. Witte vleugels met overal zwarte stippen. Ik meen te weten dat een tijger strepen heeft. Het is een macro, in het Dagvlinderboek staat ie niet, wel in het Nachtvlinderboek. Een grote macro.  Behoort tot de Beervlinders een familie met veel gekleurde vlinders. Mooi om te zien.

Koningskaars.

 Elk jaar heb ik er wel één: een Koningskaars. Steeds op een andere plek. Nu staat hij in een kier tussen een tegel en het metselwerk van het huis. Ik vermoed dat ie dit jaar wel twee meter wordt. En als je dan de zaden ziet, nauwelijks groter als een speldenknop. Behoort tot de familie van de Helmkruidachtigen. Het is een tweejarige plant, het eerste jaar alleen een rozet van bladeren op de grond, het tweede jaar ook een rozet met daarbovenop nieuwe bladeren en een lange bloemstengel ,met honderden gele bloempjes. 

Nimf.

 Gedaantewisseling of metamorfose is vooral bij dieren te zien. Bij Geleedpotigen en Amfibien is er sprake van twee soorten: een onvolledige gedaantewisseling en een volledige gedaantewisseling. Bij de onvolledige lijkt het jonge dier al op het imago ( volwassen) , bij de volledige gedaantewisseling kunnen de tussenstadia er geheel anders uitzien. Bijvoorbeeld een vlinder legt eitjes, hieruit komt een rups, die zich gaat verpoppen tot een vlinder. Volledig een ander  diertje. Bij onvolledig lijkt  het diertje wat uit een ei komt al op een volwassen dier, zie foto. We noemen dit een larve of nimf. 

Ik vond deze nimf van de  Groene Schildwants in de Groene Kornoelje. Een paar speldeknoppen groot. Deze nimfen kunnen zich nog niet voortplanten en worden groter door vervellingen. 

Visdief

 Bijna biddend, als een Torenvalk, staat het Visdiefje  stil boven een wetering om een prooi te pakken. Hij bleef maar duiken  op dezelfde plek , ging en kwam weer terug en dook opnieuw. Ik kon niet door het vele hoge riet zien waarop hij  dook. Foeragerend voor de jongen in het reservaat, aan de andere kant van de scheidingssloot. Daar broeden altijd een paar. Maar eten zoeken doen ze bij mij. Nog nooit een Visdief meegemaakt die zich vergiste en bij mij kwam broeden. 

Wier

 Knobbelzwanen foerageren meestal op een weiland. Ze hebben zo hun vaste plekken om gras te eten. Hebben ze jongen zoals op de foto dan zie je ze meer op het water. Waar ook weer gevoerd wordt. Pa en ma Knobbel tasten met hun lange kop en hals de bodem van het water af en slepen wat planten mee naar boven. Hier heeft de ouderzwaan wat wier mee omhoog genomen wat zeer in de smaak valt bij de jongen. Het laatste stukje dichtbij de kop eet hij/zij zelf op. En weer wordt er gegrondeld door de ouders. Een hele poos.